Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Mỹ cáo buộc Iran tấn công “bất ngờ” vào các lực lượng của nước này ở Vùng Vịnh, làm dấy lên lo ngại rằng giao tranh có thể tiếp diễn chỉ sau vài ngày tạm dừng. Bộ Tư lệnh Trung tâm của Mỹ tuyên bố đã đánh chặn “nhiều tên lửa đạn đạo.” Tin tức này đẩy giá dầu tăng cao, dù trước đó giá đã giảm xuống mức thấp nhất trong hai tuần. Mỹ cũng tiết lộ rằng họ, cùng với các lực lượng Ả Rập Saudi, đã tiến hành các cuộc không kích nhắm vào “những kẻ khủng bố có liên kết với Iran” ở Iraq.
Mỹ cấm nhập khẩu robot hình người, viện dẫn lý do rủi ro đối với an ninh quốc gia ở mức “không thể chấp nhận được.” Ủy ban Truyền thông Liên bang nói rằng “các thiết bị robot tiên tiến,” phần lớn được sản xuất tại Trung Quốc, có thể “giám sát người Mỹ.” Cơ quan quản lý này cũng chặn các bộ biến tần được sản xuất ở nước ngoài, vốn được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu và tấm pin năng lượng mặt trời. Trung Quốc hiện chưa bình luận về các biện pháp này, nhưng từ lâu đã cáo buộc Mỹ chính trị hóa thương mại.
Nhà sản xuất chip Hàn Quốc SK Hynix báo cáo lợi nhuận đạt 60,5 nghìn tỷ won (41,6 tỷ USD) trong quý II, tăng 557% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, mức tăng ấn tượng này vẫn dưới mức kỳ vọng của các nhà phân tích. SK Hynix cũng thông báo rằng họ sẽ tăng chi tiêu cho AI thêm 50% trong năm nay, lên ít nhất 45 nghìn tỷ won, theo đó làm gia tăng quan ngại của các nhà đầu tư về hoạt động chi tiêu của công ty. Giá cổ phiếu của hãng đã giảm 9%.
Bài đang hot
Donald Trump cho biết cuộc gặp với Volodymyr Zelensky đã diễn ra “rất tốt đẹp.” Tổng thống Ukraine nói rằng hai bên đã thảo luận về “các thỏa thuận cấp phép” để đất nước ông sản xuất tên lửa Patriot của Mỹ. Trump cũng cho biết ông đã có một “cuộc gặp rất tốt đẹp” khác với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, bất chấp những căng thẳng gần đây giữa hai nhà lãnh đạo. Thủ tướng Israel gọi đây là “một trong những cuộc trò chuyện tuyệt vời nhất” mà ông từng có với Trump.
Keiko Fujimori tuyên thệ nhậm chức nữ tổng thống dân cử đầu tiên của Peru – và là người thứ chín lãnh đạo đất nước này trong một thập kỷ qua. Bà đã đánh bại đối thủ cánh tả của mình một cách sít sao trong vòng bầu cử thứ hai. Fujimori là một nhân vật gây chia rẽ: bà được biết đến nhiều nhất với tư cách là con gái cả của cố Tổng thống Alberto Fujimori, một nhà độc tài. Bà tuyên bố sẽ mang lại “trật tự và hòa giải dân tộc” cho nền chính trị bất ổn của Peru.
Một trận động đất mạnh 7,1 độ Richter làm rung chuyển tỉnh Kumamoto ở phía tây nam Nhật Bản, khiến ít nhất 13 người thiệt mạng. Nhiều người khác vẫn đang mắc kẹt trong một trung tâm mua sắm bị đổ sập. Cảnh sát cho biết khoảng 20 đến 30 nhân viên được cho là đang mất tích và “khá nhiều” người được cho là đã chết. Hàng ngàn ngôi nhà rơi vào cảnh mất điện. Hơn 300.000 người đã được yêu cầu đến các trung tâm sơ tán.
FIFA, cơ quan quản lý bóng đá thế giới, đề xuất huy động 4,2 tỷ USD bằng cách bán cổ phần trong một liên doanh sẽ giúp điều hành các giải đấu của họ, bao gồm cả World Cup. Được định giá ở mức 20 tỷ USD, liên doanh FIFA Forward Enterprise sẽ “khai thác toàn bộ tiềm năng từ bản quyền phát sóng và tài trợ của FIFA.” Các liên đoàn thành viên của FIFA phải thông qua đề xuất này. UEFA, cơ quan quản lý bóng đá châu Âu, cáo buộc FIFA bán đi “linh hồn của bóng đá.”
Con số trong ngày: 33%, là tỷ lệ người sử dụng AI tại nơi làm việc – một tỷ lệ khiêm tốn nếu xét đến số tiền 900 tỷ USD mà các công ty công nghệ lớn dự kiến sẽ chi cho cơ sở hạ tầng AI trong năm nay.
TIÊU ĐIỂM
Mọi ánh nhìn đổ dồn vào đợt vung tiền của các gã khổng lồ công nghệ
Khi Meta và Microsoft khởi động vòng báo cáo thu nhập của ngành công nghệ vào hôm nay, mọi sự chú ý sẽ đổ dồn vào quy mô chi tiêu của họ cho AI. Các nhà đầu tư đang rất bồn chồn; đợt tăng chi tiêu vốn của Google hồi tuần trước đã châm ngòi cho một đợt bán tháo cổ phiếu Alphabet. Meta có thể tiết lộ các kế hoạch quyết liệt hơn nhằm tăng cường năng lực của các trung tâm dữ liệu. Chi tiêu cho AI của Microsoft cũng được dự đoán sẽ tăng lên, cùng với đó là Amazon, công ty dự kiến sẽ báo cáo kết quả kinh doanh vào ngày mai.
Ba công ty này sẽ cố gắng thuyết phục các nhà đầu tư rằng nhu cầu đối với AI hoàn toàn xứng đáng với những khoản chi bạo tay này. Theo một số nguồn tin, Meta dự kiến cho các bên thứ ba thuê lại năng lực điện toán dư thừa trong khi sử dụng AI để thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động quảng cáo trên các nền tảng của mình. Microsoft thì kỳ vọng tăng trưởng trong mảng kinh doanh AI cho doanh nghiệp, còn Amazon kỳ vọng vào doanh số quảng cáo trên nền tảng thương mại điện tử. Cả hai đều tin rằng các đơn vị điện toán đám mây của họ sẽ hoạt động tốt.
Apple cũng sẽ báo cáo vào ngày mai. Cách tiếp cận “chờ xem” đối với AI của công ty từng có lúc khiến họ trông giống như một kẻ tụt hậu. Nhưng khi các nhà đầu tư ngày càng lo lắng về việc chi tiêu quá đà, thì sự thận trọng của Apple lại trở nên hợp lý.
Cuộc chiến của Nga dội ngược về quê nhà
Một loạt dữ liệu được công bố hôm nay sẽ cho thấy nền kinh tế Nga đang trong tình trạng khó khăn, nhưng chưa đến mức khủng hoảng. Cách đây không lâu, các nhà quan sát phương Tây từng dự đoán một cuộc suy thoái sẽ xảy ra sau mức tăng trưởng GDP âm trong quý đầu tiên của năm 2026. Tuy nhiên, các số liệu của tuần này dự kiến sẽ xác nhận rằng tăng trưởng trong quý II là một con số dương.
Dù vậy, nền kinh tế vẫn đang cho thấy những dấu hiệu căng thẳng. Trong những tháng gần đây, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine đã xâm nhập sâu vào lãnh thổ Nga, phá hủy các nhà máy lọc dầu và nhiều cơ sở hạ tầng khác. Các cuộc không kích này đang ảnh hưởng đến cả nhận thức về nền kinh tế lẫn kết quả kinh tế trên thực tế. Niềm tin của doanh nghiệp và người tiêu dùng – mới đây còn cao ngất ngưởng – nay đã giảm mạnh. Việc phải xếp hàng chờ mua xăng, như nhiều người Nga hiện đang phải làm, gây ra không ít sự bực dọc. Tăng trưởng tiền lương cũng đang chậm lại.
Dân thường Nga đang cảm nhận rõ rệt những tác động từ cuộc chiến của Vladimir Putin hơn bao giờ hết. Tỷ lệ hài lòng với các chính sách của chính phủ đã giảm mạnh từ 45% trong tháng 1 xuống còn 21% trong tháng 6, theo VCIOM, một cơ quan thăm dò dư luận của nhà nước. Nhưng Putin khó có khả năng thay đổi hướng đi.
Lý lẽ cho việc cắt giảm lãi suất của Fed sụp đổ
Hôm nay, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ công bố quyết định về lãi suất trong bối cảnh các nhà hoạch định chính sách ngày càng có ít cơ sở để nới lỏng chính sách tiền tệ. Thước đo lạm phát cốt lõi ưa thích của Fed đã tăng 3,4% trong năm qua, cao hơn nhiều so với mục tiêu, trong khi tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp là 4,2%. Cuộc xung đột bùng phát trở lại ở Trung Đông đã khiến giá dầu tăng vọt, và các mức thuế quan mới nhất của Trump chỉ tạo thêm áp lực lên chuỗi cung ứng. Kết quả là lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn hai năm đã leo lên trên 4,3%.
Ngân hàng Trung ương Mỹ dự kiến sẽ giữ nguyên mức lãi suất ở mức 3,5 –3,75%. Tuy nhiên, thị trường đang định giá khoảng 1/3 khả năng Fed sẽ tăng lãi suất. Khác với những người tiền nhiệm, vốn thường xuyên đưa ra những gợi ý thông qua “định hướng tương lai,” tân chủ tịch Kevin Warsh hầu như không để lộ manh mối nào về suy nghĩ của mình. Việc xây dựng sự đồng thuận chưa bao giờ là điều dễ dàng tại Fed. Nhiệm vụ này có thể còn khó khăn hơn đối với một vị chủ tịch đang phá vỡ truyền thống.
Các đạo luật “Lá chắn” đã bảo vệ quyền tiếp cận phá thai ở Mỹ
Bất chấp các lệnh cấm phá thai, gần 15.000 ca thực hiện thủ thuật này vẫn diễn ra hợp pháp mỗi tháng trên khắp nước Mỹ, theo dữ liệu mới nhất từ Hiệp hội Kế hoạch hóa Gia đình. Nguyên nhân là nhờ các đạo luật “lá chắn”: luật cho phép các nhà cung cấp dịch vụ y tế ở các bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo được phép kê đơn và gửi thuốc phá thai qua bưu điện trên toàn quốc, trong khi vẫn tránh được các hậu quả về mặt hình sự và dân sự. Các đạo luật này đặt nhà cung cấp dịch vụ y tế dưới sự quản lý của các quy định ở tiểu bang của chính họ, thay vì quy định của tiểu bang của người nhận. Massachusetts đã thông qua đạo luật đầu tiên như vậy bốn năm trước. Bảy tiểu bang khác cũng đã làm theo.
Các nhà hoạt động muốn cấm phá thai đã thử nhiều chiến thuật khác nhau để ngăn chặn tác động của các luật lá chắn, bao gồm cả việc kiện các bác sĩ xuyên tiểu bang. Tuy nhiên, cho đến nay những nỗ lực này vẫn chưa mang lại kết quả. Các thống đốc của Đảng Dân chủ đã chặn các yêu cầu dẫn độ và các quan chức ở các tiểu bang này đã từ chối thu các khoản tiền phạt do các bang khác áp đặt. Theo một nhà cung cấp dịch vụ y tế, các yêu cầu phá thai thường tăng lên trong quá trình diễn ra các thách thức pháp lý, nhiều khả năng là vì có nhiều phụ nữ biết đến lựa chọn này hơn. Dù dự kiến sẽ có thêm các thách thức pháp lý ở cấp liên bang, nhưng cho đến nay, các đạo luật lá chắn đã tỏ ra hiệu quả một cách đáng ngạc nhiên.
Viễn cảnh rùng rợn về một ngày tận thế do vũ khí sinh học
Vũ khí sinh học là một trong những công cụ rùng rợn nhất của chiến tranh hiện đại. Về mặt lý thuyết, chúng là bất hợp pháp. Tuy nhiên, một số quốc gia vẫn đang chế tạo chúng một cách bí mật, hoặc chí ít là luôn giữ lựa chọn này trong tầm tay. Cuốn “Biological War: A Scenario” (Chiến tranh Sinh học: Một kịch bản) của Annie Jacobsen, được xuất bản trong tuần này, đã vạch ra những hậu quả tiềm tàng của việc giải phóng một loại vũ khí sinh học biến đổi gen trên phạm vi toàn cầu. Jacobsen – một nhà báo và là tác giả của nhiều tác phẩm về chiến tranh và các vấn đề quân sự – đã tái hiện lại cấu trúc cuốn sách trước đó của mình, cung cấp một bản tường thuật chi tiết từng phút một về một cuộc tấn công hạt nhân giả định nhắm vào Mỹ.
Kết quả là một viễn cảnh rùng rợn. Trong kịch bản giả định của mình, bà hình dung một vụ nổ tại một cơ sở nghiên cứu bệnh truyền nhiễm ở Nga đã làm phát tán một mầm bệnh có khả năng gây chết người. Hậu quả là cái chết hàng loạt, sự sụp đổ của xã hội và tình trạng vô chính phủ lan rộng. Bà cũng đưa vào nhiều chi tiết ám ảnh về các kế hoạch ứng phó ngày tận thế của chính phủ Mỹ. Theo kết luận của Jacobsen, một loại vũ khí sinh học như vậy “có thể dễ dàng trở thành thất bại cuối cùng của trí tưởng tượng con người.”
The Economist – Nghiên Cứu Quốc Tế
Thế giới 29/07/2026: Iran tấn công bất ngờ, Mỹ và Á Rập Saudi đánh chặn; Mỹ cấm nhập robot người từ TC; Donald Trump gặp Netanyahu và TT Zelensky; động đất 7,1 độ Richter tỉnh Kumamoto Nhật Bản (the Economist)
Ukraine tấn công 201 tàu chiến thuộc hạm đội bóng tối của Nga trong ba tuần. Chỉ huy cho biết tuyến đường tiếp tế của Crimea hiện đã bị phong tỏa vô thời hạn.
Mỹ và Ả Rập Saudi phối hợp tấn công các lực lượng khủng bố ủy nhiệm của Iran tại Iraq, đáp trả các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.
Chiến lược đằng sau trận chiến giành Crimea
Thế giới hôm nay 28/07/2026: Mỹ và Iran đàm phán?; Cháy rừng ở Pháp, Tây Ban Nha; Natayahu và Zelensky đến Mỹ; Dương Tử Giang đổi thay (the Economist)
