Vừa qua, Bộ Công an Việt Nam đã tung ra một đoạn video nhằm lên tiếng công kích Liên Minh Vì Dân Chủ Cho Việt Nam, sau khi Liên Minh kêu gọi quốc tế can thiệp giám sát và không công nhận kết quả bầu cử tại Việt Nam. Xuyên suốt video, cơ quan bảo vệ chế độ đã sử dụng hàng loạt lý lẽ như ‘can thiệp công việc nội bộ’, ‘vi phạm chủ quyền’ và viện dẫn các con số ‘đi bầu gần 100%’ để chứng minh tính chính danh của nền chính trị độc đảng. Tuy nhiên, nếu đặt những luận điệu này dưới lăng kính của Luật pháp Quốc tế và các cam kết về nhân quyền mà chính Việt Nam đã ký kết, chúng ta sẽ thấy lộ rõ những lỗ hổng logic và sự ngụy biện có hệ thống.
- Luận điệu: “Dùng EVFTA gây sức ép là can thiệp nội bộ, vi phạm chủ quyền”
- Lập luận của Bộ Công an: Việc vận động EU không công nhận bầu cử và dùng Hiệp định thương mại EVFTA để gây sức ép là “can thiệp vào công việc nội bộ”, “vi phạm chủ quyền” bằng chiêu trò dân chủ, nhân quyền.
- Phản biện (Đánh tráo khái niệm giữa can thiệp và thực thi cam kết):
- Bản chất của EVFTA: Bộ Công an lờ đi thực tế EVFTA không phải là một hiệp định thương mại tự do truyền thống, mà là một hiệp định thế hệ mới có tính ràng buộc (conditionality). Trong đó, Việt Nam đã tự nguyện ký các điều khoản về Phát triển bền vững, bao gồm tôn trọng tiêu chuẩn lao động và nhân quyền. Việc Liên Minh Vì Dân Chủ Cho Việt Nam hoặc các tổ chức xã hội yêu cầu rà soát lại hiệp định khi có dấu hiệu vi phạm quyền dân sự là đòi hỏi tuân thủ “hợp đồng” (nguyên tắc Pacta sunt servanda), chứ không phải là can thiệp phi pháp.
- Nhân quyền mang tính phổ quát: Khi Việt Nam tự nguyện tham gia và phê chuẩn Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR) năm 1982, các quyền như tự do ngôn luận, tự do lập hội và bầu cử tự do (Điều 25) không còn là vùng cấm “nội bộ” thuần túy, mà chịu sự giám sát của luật pháp quốc tế.
- Luận điệu: “Không có mô hình duy nhất, đòi đa nguyên là áp đặt phương Tây”
- Lập luận của Bộ Công An: Bầu cử ở Việt Nam vẫn tuân thủ 4 nguyên tắc: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp, bỏ phiếu kín. Không luật pháp quốc tế nào bắt buộc một khuôn mẫu duy nhất, việc đòi hỏi “đa nguyên chính trị” là áp đặt tư duy phương Tây.
- Phản biện (Ngụy biện hình thức lấp liếm bản chất):
- Đúng là không có mô hình tổ chức bầu cử duy nhất (Pháp khác Mỹ, Đức khác Anh), nhưng mọi nền dân chủ đều phải đáp ứng một tiêu chuẩn cốt lõi: Cử tri phải có sự lựa chọn thực chất (Meaningful Choice).
- Bốn nguyên tắc (phổ thông, bỏ phiếu kín…) chỉ là quy trình kỹ thuật trong ngày đi bầu. Cốt lõi của sự dân chủ nằm ở chỗ trên tờ phiếu đó có những ai. Khi Hiến pháp (Điều 4) quy định Đảng lãnh đạo toàn diện, các tổ chức đối lập bị hình sự hóa, thì mọi danh sách ứng viên đều đã được Đảng “chọn sẵn”. Người dân bỏ phiếu kín thực chất chỉ là để phê chuẩn cho những người thuộc cùng một hệ tư tưởng. Đa nguyên không phải là “đặc sản phương Tây”, nó là điều kiện bắt buộc để có sự cạnh tranh chính trị, giúp lá phiếu thực sự có giá trị quyết định đường lối quốc gia.
- Luận điệu: “Có sự giám sát của MTTQ và Hội nghị cử tri nơi cư trú là làm chủ”
- Lập luận của Bộ Công an: Bác bỏ việc thiếu giám sát độc lập. Quy trình có sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ). Ứng viên bị loại do “Hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi cư trú” không tín nhiệm là minh chứng cho quyền làm chủ trực tiếp của nhân dân.
- Phản biện:
- Khái niệm “Giám sát độc lập”: Theo khoa học chính trị, cơ quan giám sát không được phép chịu sự lãnh đạo của cơ quan nắm quyền. Tuy nhiên, theo Điều 9 Hiến pháp, MTTQ là một bộ phận đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Việc Đảng lãnh đạo bầu cử, rồi giao cho tổ chức do mình lãnh đạo đi “giám sát”, thực chất là tự kiểm tra chéo nội bộ, hoàn toàn không mang tính độc lập khách quan (như việc cho phép báo chí tư nhân hay quan sát viên quốc tế tham gia).
- Công cụ “màng lọc chính trị”: Thực tiễn cho thấy các “Hội nghị cử tri nơi cư trú” thường có quy mô rất nhỏ, thành phần tham dự chủ yếu được nhà cầm quyền cơ sở chỉ định mời (cán bộ hưu trí, hội đoàn nhà nước). Đây bị giới quan sát coi là một “bộ lọc” tinh vi để đấu tố và loại bỏ các ứng cử viên độc lập/bất đồng chính kiến trước khi tên của họ kịp tiếp cận với hàng vạn cử tri khác trên lá phiếu chính thức.
4. Luận điệu: “Tỷ lệ đi bầu 99,7% chứng minh sự ủng hộ, phương Tây đi bầu thấp”
- Lập luận của Bộ Công an: Tỷ lệ đi bầu ở Việt Nam đạt gần 100%, thể hiện niềm tin tuyệt đối. Trong khi đó, các nước phương Tây tỷ lệ đi bầu chỉ 50-60% cho thấy sự thờ ơ chính trị, không có tư cách chỉ trích.
- Phản biện (Ngụy biện so sánh khập khiễng – False Equivalence):
- Tham gia cưỡng ép vs. Tham gia tự nguyện: Tại các quốc gia độc đảng (như Việt Nam, Trung Quốc, Cuba, Triều Tiên…), tỷ lệ 98-100% là kết quả của sự huy động mang tính áp lực hành chính (loa phường đôn đốc, tổ trưởng dân phố gõ cửa từng nhà vì chỉ tiêu thi đua).
- Vấn nạn vi phạm luật: Để đạt chỉ tiêu 100%, tình trạng “bầu hộ, bầu thay” (một người cầm chục thẻ cử tri đi gạch phiếu cho cả gia đình, hàng xóm) diễn ra công khai và cực kỳ phổ biến tại Việt Nam, làm vô hiệu hóa nguyên tắc “bầu cử trực tiếp”.
- Tại các nền dân chủ, bỏ phiếu là quyền, không phải nghĩa vụ ép buộc. Tỷ lệ 50-60% phản ánh quyền tự do không đi bầu (quyền tẩy chay) của công dân nếu họ thấy không có ứng viên xứng đáng, và họ không phải đối diện với áp lực từ nhà cầm quyền địa phương vì sự vắng mặt đó.
5. Luận điệu: “Hội đồng Bầu cử Quốc gia xác nhận tư cách là minh chứng pháp lý”
- Lập luận của Bộ Công an: Việc Hội đồng Bầu cử Quốc gia (HĐBCQG) xác nhận 500 đại biểu là minh chứng pháp lý, hợp hiến, hợp pháp cho một quy trình minh bạch.
- Phản biện (Ngụy biện lặp vòng – Circular Reasoning):
- HĐBCQG là cơ quan do Quốc hội lập ra, với 100% thành viên là các quan chức cấp cao của Đảng và Nhà nước. Việc một nhóm cầm quyền áp dụng bộ luật do chính mình soạn thảo, tự tổ chức bầu cử, tự đếm phiếu, và cuối cùng tự cấp giấy chứng nhận “minh bạch, thành công” cho bản thân mình là một vòng lặp logic khép kín.
- Cần phân biệt giữa Tính hợp pháp (Legality) và Tính chính danh (Legitimacy). Một cuộc bầu cử có thể diễn ra hợp pháp theo đúng quy trình nội bộ do nhà nước đó tự đặt ra. Nhưng nếu quy trình đó được thiết kế để loại trừ mọi đối thủ cạnh tranh thì kết quả của nó không có “tính chính danh” về mặt dân chủ trong mắt cộng đồng quốc tế.
Tóm lại, lập luận của Bộ Công An sử dụng thủ pháp “Hình thức hóa dân chủ”. Họ dùng các quy trình bề mặt (bỏ phiếu kín, có giám sát của MTTQ, tỷ lệ đi bầu 100%) để chứng minh tính hợp hiến. Tuy nhiên, họ lảng tránh việc giải thích các vấn đề nền tảng nhất: Sự thiếu vắng quyền tự do lập hội, quyền tự do báo chí và quyền cạnh tranh chính trị bình đẳng. Khi kết quả đã được quyết định phần lớn từ khâu “hiệp thương chọn ứng viên”, ngày toàn dân đi bầu chỉ còn mang tính chất thủ tục nhằm hợp thức hóa quyền lực đã được sắp đặt.
Là tập hợp của các đoàn thể và chính đảng đấu tranh cho một nước Việt Nam dân chủ và phi cộng sản, Liên Minh Vì Dân Chủ Cho Việt Nam sẽ tiếp tục chặng đường này cho đến ngày toàn dân thật sự giành lại quyền tự quyết, bất chấp mọi luận điệu xuyên tạc và bất cứ từ đâu. Chúng tôi mong mỏi được đồng hành cùng mọi cá nhân và tổ chức yêu nước.
Yêu nước là hành động!
