Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Mỹ tiến hành các cuộc không kích mới vào Iran, nhưng một lần nữa tuyên bố chúng “hoàn toàn mang tính phòng vệ và nhằm mục đích duy trì lệnh ngừng bắn.” Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết lực lượng của họ đã bắn hạ các máy bay không người lái được phóng từ miền nam Iran “gây ra mối đe dọa xung quanh Eo biển Hormuz.” Ngay sau đó, Kuwait cũng tuyên bố đang “đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái thù địch”; Iran tiết lộ họ đã nhắm mục tiêu vào một “căn cứ không quân của Mỹ” nhưng không nêu rõ ở đâu. Giá dầu lại tăng vọt do các cuộc giao tranh này.
Trước đó, Donald Trump nói rằng ông “không hài lòng” với các đề xuất của Iran nhằm chấm dứt chiến tranh, và cho rằng nước này đang “đàm phán bằng chút sức tàn.” Truyền thông nhà nước Iran công bố thứ mà họ khẳng định là bản dự thảo của thỏa thuận hòa bình, trong đó bao gồm cam kết từ Mỹ về việc rút quân khỏi Iran và dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, nhưng Nhà Trắng gọi những báo cáo này là “hoàn toàn bịa đặt.”
Quân đội Israel ra lệnh sơ tán phần lớn khu vực miền nam Lebanon, trong lúc họ tiến hành các cuộc không kích vào thành phố Tyre. Hezbollah nói rằng họ đã giao tranh với quân đội Israel “ở cự ly rất gần” ngay sát thị trấn Zawtar al-Sharqiyah. Mỗi bên đều cáo buộc bên còn lại vi phạm lệnh ngừng bắn. Bên cạnh đó, Hamas chính thức xác nhận cái chết của Mohammed Odeh, lãnh đạo quân sự mới của tổ chức này, trong một cuộc không kích của Israel vào Gaza hôm thứ Ba.
Chính phủ Australia kiện 3M đòi bồi thường 2 tỷ AUD (1,4 tỷ USD) thiệt hại, đây là vụ kiện pháp lý lớn nhất từ trước đến nay của họ. Bộ trưởng Tư pháp cáo buộc công ty Mỹ đã trình bày sai các chi tiết về loại bọt chữa cháy mà họ cung cấp cho một số căn cứ quốc phòng. Australia khẳng định loại bọt này có chứa PFAS (những chất gây ô nhiễm phiền toái còn được gọi là “hóa chất vĩnh cửu”); 3M phủ nhận các cáo buộc, khăng khăng rằng họ chưa bao giờ sản xuất PFAS ở quốc gia này.
Volodymyr Zelensky kêu gọi Trump và Quốc hội Mỹ cung cấp thêm tên lửa Patriot PAC-3 và nhiều hệ thống phòng không khác để chống lại các cuộc tấn công bằng tên lửa của Nga. Trong một bức thư, Tổng thống Ukraine viết rằng các đợt giao hàng “không còn theo kịp thực tế của mối đe dọa mà chúng tôi đang phải đối mặt” khi Mỹ chuyển hướng vũ khí sang cuộc chiến ở Iran.
New York và New Jersey đang điều tra FIFA về các cáo buộc giá vé bị thổi phồng và quy trình bán vé gây hiểu lầm cho các trận bóng đá World Cup sắp tới. Cuộc điều tra chung diễn ra sau những lời phàn nàn của người hâm mộ rằng họ được xếp vào những chỗ ngồi tệ hơn so với số tiền họ đã trả. Các nhà điều tra sẽ tập trung vào tám trận đấu dự kiến diễn ra tại Sân vận động MetLife ở New Jersey, bao gồm cả trận chung kết vào tháng 7.
Con số trong ngày: 1,4 triệu, là số người nộp đơn xin thẻ xanh ở Mỹ vào năm 2024.
TIÊU ĐIỂM
Tại sao Trung Quốc lại muốn lấy lòng Serbia?
Tổng thống Serbia, Aleksandar Vucic, sẽ kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên tới Trung Quốc vào hôm nay, sau năm ngày được tiếp đón trọng thể. Quốc gia vùng Balkan này hẳn đã được các quan chức Trung Quốc chú ý nhiều hơn kể từ khi Viktor Orbán bị bỏ phiếu bãi nhiệm chức Thủ tướng Hungary vào ngày 12/04. Orbán – một nhân vật theo chủ nghĩa dân túy – từng là người ủng hộ kiên định nhất của Trung Quốc trong một Liên minh Châu Âu ngày càng hoài nghi Trung Quốc. Vučić, lãnh đạo của một đất nước đang nộp đơn gia nhập EU, là một người cổ vũ khác của Trung Quốc.
Hôm thứ Hai, lãnh đạo của Trung Quốc Tập Cận Bình đã trao tặng Vučić “Huân chương Hữu nghị” vàng – một vinh dự từng được trao cho Vladimir Putin, Tổng thống Nga, và Raúl Castro, nhà lãnh đạo trên thực tế của Cuba. Nhưng có lẽ Vučić đang phát hiện ra, giống như Orbán đã từng, rằng sự nổi tiếng ở Bắc Kinh không nhất thiết giúp gia tăng sự ủng hộ ở quê nhà. Những người biểu tình đã gây náo loạn ở Belgrade khi ông khởi hành đi Trung Quốc. Các yêu cầu của họ bao gồm sự minh bạch về các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng của Serbia, trong đó Trung Quốc là một đối tác lớn.
Trận chiến của các robot tại Tokyo
Các robot hình người có thể nhảy múa và lộn nhào mua vui trong các video lan truyền trên mạng. Nhưng câu hỏi lớn là liệu chúng có thể thay thế sức lao động của con người hay không. Hội nghị Thượng đỉnh Robot Hình người – khai mạc vào hôm nay tại Tokyo – sẽ đưa ra các lập luận cho thấy chúng có thể làm được điều đó. Trong hai ngày, các nhà nghiên cứu, các nhà hoạch định chính sách, và các công ty như công ty trí tuệ nhân tạo Google DeepMind và nhà sản xuất xe hơi Toyota sẽ ca ngợi những ưu điểm của robot hình người, dù là khi chúng được tích hợp AI hay chỉ đơn thuần là robot cơ khí.
Nhật Bản, nơi tình trạng dân số già và thiếu hụt lao động kinh niên đã biến tự động hóa thành một ưu tiên quốc gia, là một địa điểm đặc biệt phù hợp. Nước này đã tạo ra robot hình người đầu tiên từ thập niên 1970 và từ lâu đã dẫn đầu ngành công nghiệp. Nhưng Trung Quốc đã vươn lên giành lấy vị trí dẫn đầu, sản xuất 90% lượng robot hình người được xuất xưởng vào năm ngoái. Japan Airlines, hãng hàng không quốc gia của Nhật, gần đây đã công bố một cuộc thử nghiệm trong đó họ sẽ sử dụng máy móc tự động để chất và dỡ hàng hóa. Tất cả chúng đều được chế tạo bởi các công ty Trung Quốc.
Điểm tin dữ liệu: Một lý do khiến khoa học ngày càng ít đổi mới hơn
Hồi năm 2023, một nghiên cứu có sức ảnh hưởng từng phát hiện ra rằng khoa học đang tạo ra ít đột phá hơn so với trước đây, và một bài báo mới được công bố sẽ giúp giải thích lý do tại sao. Nghiên cứu do Đại học Pittsburgh dẫn đầu đã phân tích sự nghiệp của 12,5 triệu nhà khoa học xuất bản các bài báo từ năm 1960 đến 2020. Họ phát hiện ra rằng khi lớn tuổi, hầu hết các nhà khoa học đều có xu hướng phát triển thêm, thay vì thách thức, các lý thuyết hiện có. Ở những quốc gia có lực lượng lao động lớn tuổi hơn, chẳng hạn như Mỹ và Nhật Bản, các bài báo mang tính “đột phá” – nghĩa là những bài báo giới thiệu các ý tưởng mới lạ, sẽ được đánh giá bằng các trích dẫn sau đó – chiếm tỷ trọng nhỏ hơn trong kết quả nghiên cứu so với các quốc gia có đội ngũ nhà khoa học trẻ hơn, chẳng hạn như Trung Quốc và Ấn Độ.
Nghiên Cứu Quốc Tế
Mỹ và Iran trao đổi tấn công trong bối cảnh TT Trump vẫn giữ nguyên yêu cầu tối đa.
Thế giới hôm nay 28/05/2026 (The Economist): Mỹ tự vệ không kích miền Nam Iran; Ukraine kêu gọi Mỹ cung cấp Patriot PAC-3; 1,4 triệu xin thẻ xanh ở Mỹ năm 2024.
Ông Trump triệu tập nội các tìm cách đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, một số ủng hộ viên lo ngại sẽ khuyến khích Iran.
Tin ngắn quốc tế hôm nay 27/5/2026
Những điểm chính cần ghi nhớ về chiến tranh Iran (ISW)
