Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Andy Burnham tuyên thệ nhậm chức nghị sĩ Quốc hội. Cựu thị trưởng Greater Manchester gần như chắc chắn sẽ thay thế Keir Starmer làm lãnh đạo Công Đảng và theo đó trở thành thủ tướng Anh. Starmer đã tuyên bố từ chức vào hôm qua, sau khi đánh mất sự ủng hộ của đảng mình. Việc đề cử người thay thế ông sẽ bắt đầu vào ngày 09/07, nhưng Burnham hiện không có đối thủ nào đáng gờm.
Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng đoàn đàm phán Iran, cho biết “Iran sẽ quản lý Eo biển Hormuz” sau khi đồng ý thiết lập một “đường dây nóng điện thoại” cho các tàu thuyền đi qua tuyến đường biển này. Trước đó, J.D. Vance nói rằng Iran đã đồng ý tiếp nhận các thanh sát viên vũ khí hạt nhân của Liên Hiệp Quốc. Phó tổng thống Mỹ cũng ám chỉ rằng bất kỳ tài sản nào của Iran được phong tỏa đều phải được dùng để mua các sản phẩm nông nghiệp Mỹ.
Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu của Iran trong 60 ngày. Quyết định này đã mở đường cho việc nhập khẩu dầu vào Mỹ lần đầu tiên kể từ Cách mạng Iran năm 1979. Việc cấp phép tạm thời này không cho phép bán dầu sang Cuba, Triều Tiên, hay các khu vực ở Ukraine do Nga chiếm đóng. Trong khi đó, giá dầu thô Brent – chuẩn toàn cầu – đã giảm còn 76 USD/thùng.
Cổ phiếu của SpaceX giảm trong ngày giao dịch thứ ba liên tiếp, mất 16% giá trị. Công ty tên lửa và AI của Elon Musk hiện được định giá khoảng 2 nghìn tỷ USD, giảm so với mức đỉnh 3 nghìn tỷ USD vào ngày 16/06. Nhưng Musk không cần phải rơi nước mắt – cổ phiếu của SpaceX vẫn đang giao dịch ở mức giá cao hơn gần 20 USD so với mức giá chào sàn. Và bất chấp khoản sụt giảm, ông vẫn là một tỷ phú nghìn tỷ đô la.
Bài đang hot
23/06/2013: Nik Wallenda đi trên dây qua Little Grand Canyon
Jeffrey Donaldson, cựu lãnh đạo Đảng Hợp nhất Dân chủ của Bắc Ireland, bị kết tội 18 tội danh lạm dụng tình dục trẻ em, bao gồm cả hiếp dâm. Bồi thẩm đoàn cũng kết luận rằng vợ ông đã tiếp tay cho tội ác của ông. Nhưng bà được cho là không đủ năng lực tâm thần để hầu tòa và không thể bị phạt tù. Donaldson dự kiến sẽ bị tuyên án vào tháng 9, và thẩm phán nói rằng thời gian ngồi tù của ông sẽ “rất dài.”
Tata Electronics xác nhận với Reuters rằng họ đã bị tấn công mạng. Vào ngày 12/06 vừa qua, World Leaks – một nhóm tống tiền bằng mã độc (ransomware) – đã đăng tải hơn 200.000 tệp tin bị cho là đánh cắp từ tập đoàn Ấn Độ này, tuyên bố rằng chúng bao gồm các thiết kế và thông số kỹ thuật thuộc về khách hàng của Tata, bao gồm cả Tesla và Apple. Công ty cho biết vụ rò rỉ dữ liệu “không gây ảnh hưởng đến hoạt động trên toàn bộ các mảng kinh doanh của chúng tôi.”
Lionel Messi trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong lịch sử World Cup, sau khi giúp Argentina sút tung lưới tuyển Áo hai lần trong trận đấu giữa họ. Đang thi đấu ở kỳ World Cup thứ sáu liên tiếp của mình, Messi hiện đã ghi 18 bàn thắng và con số này vẫn đang tăng lên. Trong khi đó, Kylian Mbappé – người chắc chắn một ngày nào đó sẽ xô đổ kỷ lục của Messi – cũng ghi hai bàn cho Pháp trước Iraq, giúp anh chỉ còn kém chân sút người Argentina hai bàn.
Con số trong ngày: 2,6%, là tỷ lệ tiết kiệm cá nhân của Mỹ trong tháng 4, mức thấp nhất kể từ khi các ngân hàng bắt đầu sụp đổ trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.
TIÊU ĐIỂM
Anh đang mất phương hướng
Andy Burnham, “vị vua phương bắc” của Công Đảng, nay đã trở lại Quốc hội, sau khi rời đi chín năm trước để trở thành Thị trưởng Greater Manchester. Ông trở lại với tư cách là một thủ tướng đang chờ nhậm chức; thông báo từ chức của Keir Starmer vào hôm qua đã mở đường cho một cuộc đua trông chẳng khác gì một lễ đăng quang. Burnham có thể sẽ dọn đến Phố Downing ngay từ giữa tháng 7.
Nhưng ông sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề tương tự như người tiền nhiệm của mình. Starmer đã đánh mất niềm tin của các nghị sĩ Công Đảng, những người giờ đây đang có xu hướng nổi loạn. Burnham sẽ chịu áp lực phải lèo lái chính phủ theo hướng cánh tả hơn, nhất là để đối phó với sự trỗi dậy của Đảng Xanh mang tư tưởng dân túy cánh tả. Hiện tại, ưu điểm lớn nhất của ông là hình ảnh của một người chiến thắng. Điều đó sẽ đặt ông vào một tình thế khó khăn nếu mức độ ủng hộ dành cho ông giảm mạnh, giống như những gì đã xảy ra với mọi vị thủ tướng gần đây.
Những nỗi lo của giới doanh nghiệp châu Âu
Các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán châu Âu đã thở phào nhẹ nhõm khi Mỹ và Iran đồng ý chấm dứt giao tranh. Lệnh ngừng bắn của họ trông có vẻ bấp bênh. Nhưng chí ít Mỹ đã phát tín hiệu về ý định hạ nhiệt giá năng lượng. Các số liệu công bố hôm nay sẽ cho thấy các giám đốc mua hàng trong khu vực đồng euro đánh giá tình trạng doanh nghiệp của họ ra sao, và nền kinh tế châu Âu đang cần được giải tỏa đến mức nào.
Trong tháng 4, sản xuất công nghiệp vẫn chưa bị ảnh hưởng – điều này khiến khá nhiều người ngạc nhiên. Một tháng sau, tâm lý của các nhà sản xuất khu vực đồng euro tuy yếu đi nhưng vẫn báo hiệu mức tăng trưởng sản lượng khiêm tốn. Dịch vụ là ngành chịu phần lớn đòn giáng từ cuộc chiến, khi các nhà cung cấp lo sợ rằng lạm phát cao sẽ khiến các hộ gia đình ngần ngại chi tiêu. Sự sụt giảm niềm tin cũng thể hiện rõ nét nhất ở Tây Ban Nha và Pháp – chứ không phải ở Đức, “con bệnh” châu Âu. Loạt số liệu tiếp theo sẽ xác nhận liệu vận mệnh kinh tế bên trong châu Âu có đang đảo chiều hay không.
Amazon tìm cách khuyến khích người tiêu dùng chi tiêu
Hôm nay, Amazon chính thức bắt đầu đợt giảm giá Prime Day thường niên. Trong bốn ngày, gã khổng lồ thương mại điện tử sẽ cố gắng lôi kéo khách hàng của mình, đặc biệt là ở Mỹ, chi tiêu thật nhiều. Bất chấp những quan điểm ảm đạm về kinh tế, người mua sắm Mỹ vẫn quẹt thẻ không ngừng. Doanh số của Amazon đã đạt 104 tỷ USD trong ba tháng đầu năm 2026 tại Bắc Mỹ, tăng 12% so với năm trước. Nhưng phần lớn sự tăng trưởng đó đến từ các mặt hàng giảm giá, khiến những sự kiện như Prime Day càng trở nên quan trọng hơn.
Một đợt bán hàng thành công sẽ giúp Amazon hất văng Walmart, đối thủ vừa tung ra đợt giảm giá cuối tháng 6 để cạnh tranh với Prime Day. Walmart hy vọng động thái này sẽ giúp họ giành lại danh hiệu công ty lớn nhất nước Mỹ tính theo doanh thu từ tay Amazon. Hai bên đang cạnh tranh để đưa ra mức giảm giá sâu hơn, thủ tục đổi trả nhanh hơn, nhiều thương hiệu hơn, và mở rộng sang các dịch vụ, bao gồm cả chăm sóc sức khỏe. Với đợt giảm giá tháng 6 này, mỗi bên đều sẽ hy vọng giành được một chiến thắng áp đảo ngay tại quầy thanh toán.
Bài kiểm tra dành cho Zohran Mamdani
Hôm nay, New York sẽ tổ chức các cuộc bầu cử sơ bộ, và một vài cuộc đua vào Quốc hội của các thành viên Đảng Dân chủ đã thu hút sự chú ý trên toàn quốc cùng hàng triệu USD quỹ đóng góp từ các nhóm bên ngoài. Các công ty AI khác nhau đã rót tiền vào cả việc phản đối lẫn ủng hộ – một cách khá khó hiểu – một ứng viên có quan điểm quản lý công nghệ này nghiêm ngặt hơn. Mike Bloomberg, tỷ phú từng là cựu thị trưởng thành phố, đã chi 10 triệu USD để ủng hộ một ứng viên khác, vốn là cựu nhân viên của ông. Cháu trai của John F. Kennedy cũng tham gia ứng cử. Và đó mới chỉ là một cuộc đua mà thôi.
Nhân vật kết nối một số cuộc bầu cử sơ bộ đầy cạnh tranh này chính là Zohran Mamdani. Tân thị trưởng cánh tả đã làm đảo lộn các cuộc đua ở Bronx, Brooklyn, và Queens bằng cách hậu thuẫn cho những người thách thức mang tư tưởng nổi dậy, những người đang tranh cử với tư cách là người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ. Đối với họ, bài học cho Đảng Dân chủ từ những thất bại trong quá khứ không phải là trở nên ôn hòa hơn, mà là phải xông pha phá vỡ các rào cản. Thái độ phản đối Israel kịch liệt đã đoàn kết họ lại với nhau. Kết quả có thể giúp Mamdani trở thành “người lập vua,” nhưng cũng có thể khiến Đảng Dân chủ tự bắn vào chân mình.
Liệu Ấn Độ có thể chống chọi với đợt gió mùa suy yếu?
Tuần trước, các quan chức ở Mumbai đã hạn chế việc sử dụng nước sau khi các hồ chứa xung quanh thủ đô tài chính của Ấn Độ cạn xuống chỉ còn 10% công suất. Do đó, thật nhẹ nhõm khi cơn mưa nặng hạt đầu tiên đã trút xuống hôm Chủ nhật. Cục Khí tượng Ấn Độ dự kiến sẽ chính thức thông báo rằng gió mùa đã đến Mumbai muộn nhất là vào hôm nay.
Nhưng điều này là quá ít ỏi và quá muộn màng. Đợt gió mùa mùa hè năm nay, vốn đã bắt đầu ở những nơi khác, lại yếu một cách bất thường: lượng mưa trên toàn quốc thấp hơn gần 40% so với mức trung bình của tháng 6. Đây là tin xấu đối với hàng trăm triệu người Ấn Độ có sinh kế phụ thuộc vào nông nghiệp, cũng như đối với nền kinh tế Ấn Độ, nơi sẽ chứng kiến lạm phát lương thực leo thang ngay sau khi cuộc chiến Iran giáng đòn vào giá năng lượng. Thủ phạm có khả năng nhất là El Niño, kiểu khí hậu làm tăng nhiệt độ và thay đổi sự phân bổ lượng mưa. Đợt El Niño vừa mới bắt đầu gần đây là đặc biệt mạnh: một dự báo ảm đạm cho một trong những quốc gia sản xuất nông nghiệp lớn nhất thế giới.
Nghiên cứu quốc tế
Tổng thống Iran thăm Pakistan sau thỏa thuận lịch sử với Mỹ.
Thế giới hôm nay 23/06/2026: Andy Burnham sẽ là thủ tướng Anh; Iran đồng ý thanh sát hạt nhân; Lionel Messi ghi nhiều bàn thắng nhất lịch sử World Cup (The Economist)
Cuộc tấn công của Mỹ vào một tàu nghi chở ma túy ở đông Thái Bình Dương, 2 người thiệt mạng, 6 người sống sót…
