Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Mỹ và Iran được cho là đã đồng ý “xuống thang” sau khi tấn công lẫn nhau vào cuối tuần qua. Một quan chức Mỹ nói với các phương tiện truyền thông rằng cả hai bên sẽ tiếp tục các “cuộc đàm phán kỹ thuật” về việc thực hiện lệnh ngừng bắn đã được thống nhất hồi đầu tháng này. Ông nói thêm rằng các tàu thuyền hiện có thể di chuyển tự do qua Eo biển Hormuz. Phía Iran không bình luận về thỏa thuận này.
Vladimir Putin thừa nhận rằng Nga đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu sau khi Ukraine tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Nhưng Putin khẳng định vấn đề này “không nghiêm trọng” và lực lượng của ông sẽ tiếp tục tấn công Ukraine. Tuần trước, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã ra lệnh tiến hành 40 ngày tấn công dữ dội vào Nga nhằm gây áp lực buộc Putin phải chấm dứt chiến tranh.
Trung Quốc bổ sung 20 thực thể của Nhật Bản vào danh sách kiểm soát xuất khẩu của mình, viện dẫn lý do quan ngại về “chủ nghĩa quân phiệt kiểu mới” của Nhật Bản. Các bổ sung này bao gồm các công ty con của tập đoàn Mitsubishi. 20 thực thể khác cũng được thêm vào một “danh sách theo dõi” riêng biệt. Bộ Thương mại Trung Quốc khẳng định rằng các biện pháp này sẽ không ảnh hưởng đến hoạt động “thương mại bình thường” giữa hai nước.
Cộng hòa Séc, Đức, Hungary, và Ba Lan ghi nhận mức nhiệt độ cao kỷ lục mọi thời đại trong lúc nắng nóng tiếp tục thiêu đốt nhiều vùng rộng lớn ở châu Âu. Tổ chức Y tế Thế giới của Liên Hiệp Quốc ước tính đã có hơn 1.300 ca tử vong tại lục địa này có liên quan đến nắng nóng. Hơn 191 triệu người trên khắp châu Âu đã phải đối mặt với nhiệt độ trên 35°C vào Chủ nhật.
Bài đang hot
Đồng minh của Mỹ có thể xây dựng liên minh như thế nào?
Cổ phiếu của Samsung Electronics và SK Hynix giảm giữa lúc có kỳ vọng rằng hai công ty bán dẫn Hàn Quốc này sẽ công bố các khoản đầu tư trị giá 2 triệu tỷ won (1,3 nghìn tỷ USD) trong mười năm tới. Theo truyền thông địa phương, số tiền này sẽ được dùng để xây dựng các nhà máy sản xuất chip và trung tâm dữ liệu mới. Hai công ty này hiện đang thống trị thị trường chip nhớ băng thông cao, vốn rất quan trọng đối với các mô hình trí tuệ nhân tạo.
Các nỗ lực cứu hộ vẫn tiếp tục ở Venezuela khi số người chết trong các trận động đất vào thứ Tư tuần trước tăng lên hơn 1.500 người. Hàng chục nghìn người vẫn đang mất tích. Khoảng 3.300 người khác bị thương. Những dự báo ban đầu từ Chương trình Phát triển của Liên Hiệp Quốc cho thấy tác động kinh tế của thảm họa có thể lên tới khoảng 6% GDP. Hai trận động đất này là những trận động đất lớn nhất – và có thể là thảm khốc nhất – xảy ra tại Venezuela trong hơn một thế kỷ qua.
Sau 72 trận đấu ở vòng bảng, World Cup đã bước sang vòng loại trực tiếp. Canada đánh bại Nam Phi bằng một bàn thắng muộn ở trận đấu đầu tiên của vòng 32 đội. Tiếp theo, họ sẽ đối đầu với Hà Lan hoặc Morocco, hai đội sẽ thi đấu với nhau vào hôm nay. Brazil sẽ gặp Nhật Bản, trong khi Đức đấu với Paraguay ở các trận đấu khác trong cùng ngày.
Con số trong ngày: 1 trên 8, là tỷ lệ sinh viên bước vào Đại học California San Diego với kỹ năng toán học dưới mức học sinh trung học.
TIÊU ĐIỂM
Tầm nhìn kinh tế của Andy Burnham dành cho Anh
Andy Burnham sẽ trình bày các kế hoạch kinh tế của mình cho nước Anh trong một bài phát biểu vào tuần này. Cựu Thị trưởng Greater Manchester gần như chắc chắn sẽ trở thành Thủ tướng tiếp theo sau khi Keir Starmer từ chức vào ngày 22/6. Nhưng cho đến nay, tầm nhìn kinh tế của ông chỉ được vẽ ra bằng những nét phác thảo chung chung, với sự thiếu hụt chi tiết đến mức đáng báo động.
Burnham thể hiện rõ ràng nhất mong muốn chuyển dịch quyền lực ra khỏi London; bài phát biểu của ông có thể sẽ bao gồm các đề xuất phân quyền nhiều hơn cho các địa phương. Ưu tiên khác của ông là đưa các dịch vụ thiết yếu, như nước và năng lượng, về dưới “sự kiểm soát mạnh mẽ hơn của nhà nước”. Ông muốn giảm hóa đơn điện nước và giá vé đường sắt, nhưng vẫn kín tiếng về cách ông sẽ lấy kinh phí từ đâu cho những việc này. Ông cũng im lặng về một số vấn đề lớn khác mà đất nước đang phải đối mặt, chẳng hạn như AI.
Đối với công chúng Anh, bài phát biểu này là một cơ hội để làm rõ mọi chuyện. Thách thức đối với Burnham sẽ là thuyết phục các thị trường trái phiếu rằng các kế hoạch của ông là có tính khả thi về mặt tài chính, trong khi mang đến cho cử tri một điều gì đó đủ táo bạo để họ cảm nhận được sự thay đổi.
Lệnh ngừng bắn mong manh giữa Israel và Lebanon
Hôm thứ Sáu, Israel và Lebanon đã ký một thỏa thuận mà, trên lý thuyết, sẽ đặt họ vào lộ trình hướng tới một nền hòa bình lâu dài. Nhưng nền hòa bình đó sẽ là cả một chặng đường dài. Được đàm phán trong hơn hai tháng ở Washington, hiệp định cam kết chính phủ Lebanon phải tước vũ khí của Hezbollah, lực lượng dân quân Hồi giáo Shia do Iran hậu thuẫn. Israel sau đó sẽ dần rút khỏi lãnh thổ mà họ chiếm đóng ở miền nam Lebanon – nhưng không phải cho đến khi Hezbollah bị nhổ rễ hoàn toàn. Hai “khu vực thí điểm” được thiết lập nhằm cung cấp bằng chứng cho tính khả thi của thỏa hiệp.
Những người ủng hộ thỏa thuận xem đây là bước đầu tiên hướng tới việc làm suy yếu ảnh hưởng của Iran tại Lebanon và tước bỏ sức mạnh của một nhóm từ lâu đã hoạt động như một nhà nước độc lập bên trong một quốc gia. Những người chỉ trích vặn lại rằng thỏa thuận không chỉ định rõ mốc thời gian cho việc rút lui của Israel: thay vì chấm dứt sự chiếm đóng, nó có thể làm hợp pháp hóa điều này. Nhiều người Lebanon lo sợ nó sẽ châm ngòi cho một cuộc nội chiến mới (điều mà Hezbollah thường xuyên đe dọa). Thỏa thuận cũng có thể làm phức tạp thêm các cuộc đàm phán rộng hơn của Mỹ với Iran, bên đang yêu cầu Israel phải rút quân hoàn toàn. Vào lúc này, một giải pháp dứt điểm cuối cùng vẫn là điều xa vời.
Động cơ công nghiệp của Ấn Độ nổ máy ì ạch
Việc đóng cửa Eo biển Hormuz đã giáng đòn mạnh cỡ nào vào nền kinh tế Ấn Độ? Các nhà đầu tư sẽ hình dung được mức độ thiệt hại vào hôm nay khi Bộ Thống kê và Thực thi Chương trình (MoSPI) công bố chỉ số sản xuất công nghiệp mới nhất của tháng 5. Các nhà kinh tế dự báo rằng tốc độ tăng trưởng sẽ chậm lại ở mức 4,2% so với cùng kỳ năm trước, và giảm so với mức 4,9% trong tháng 4. Chỉ số quản lý mua hàng nhanh của tháng 6, được công bố vào tuần trước, cũng chỉ ra rằng nền kinh tế Ấn Độ đang mất đà.
Một báo cáo chi tiết hơn về sức khỏe kinh tế của Ấn Độ sẽ làm sáng tỏ những lĩnh vực nào của nền kinh tế có khả năng phục hồi tốt hơn. Tháng trước, MoSPI đã cải tổ lại chỉ số này để đưa vào các chi tiết cụ thể hơn về hiệu suất của từng lĩnh vực công nghiệp. Ví dụ, sản xuất năng lượng hiện được chia thành các danh mục tái tạo và không tái tạo. Do đó, chỉ số cao kỷ lục ghi nhận trong tháng 4 vì thế không thể so sánh trực tiếp với các số liệu trước đây, khiến việc đối chiếu với dữ liệu lịch sử trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, bộ chỉ số được cải tiến sẽ cho thấy những ngành công nghiệp nào đang đóng vai trò là động lực thúc đẩy tăng trưởng của Ấn Độ.
Mercosur chia sẻ chiến lợi phẩm từ EU
Các nhà lãnh đạo của Mercosur – khối thương mại Nam Mỹ bao gồm Argentina, Brazil, Paraguay, và Uruguay – sẽ tập trung tại Asunción, thủ đô của Paraguay, vào hôm nay. Hội nghị thượng đỉnh của khối này diễn ra hai tháng sau khi thỏa thuận thương mại giữa họ với Liên minh Châu Âu có hiệu lực tạm thời, kết thúc hơn 25 năm đàm phán.
Nhưng trước khi các thành viên có thể gặt hái được những lợi ích từ việc tiếp cận thị trường châu Âu, họ phải giải quyết một câu hỏi hóc búa: làm thế nào để phân chia hạn ngạch xuất khẩu cho các sản phẩm có giá trị cao như thịt bò, thịt gia cầm, và đường. Paraguay ưu tiên việc chia đều giữa các thành viên sáng lập, trong khi Brazil lập luận rằng việc phân bổ nên tương xứng với thị phần thương mại toàn cầu của mỗi quốc gia.
Trên cương vị nước chủ nhà, cả rủi ro lẫn lợi ích đối với Paraguay đều không thể nào cao hơn. Từ lâu đã là một trong những nền kinh tế nghèo nhất và bị cô lập nhất ở Nam Mỹ, Paraguay đã biến đặc quyền tiếp cận miễn thuế vào Brazil và Argentina thành một điểm thu hút đối với các nhà sản xuất. Các công ty đang chuyển dịch sản xuất qua biên giới, đẩy kim ngạch xuất khẩu lên mức kỷ lục. Nền kinh tế nước này đã tăng trưởng 6,6% vào năm ngoái và giành được xếp hạng tín dụng ở mức khuyến nghị đầu tư.
Nữ hoàng sân cỏ trở lại
Giải vô địch Wimbledon năm nay, bắt đầu vào hôm nay, đang rất cần một cú hích. Đối mặt với sự cạnh tranh từ giải World Cup của bóng đá, việc Carlos Alcaraz phải vắng mặt do đang hồi phục chấn thương cổ tay, cùng với phong độ sa sút của hàng loạt tay vợt nữ hàng đầu, người hâm mộ quần vợt phổ thông cần một lý do để theo dõi giải đấu. Và người mang lại lý do ấy là Serena Williams, nhà vô địch nội dung đơn nữ Wimbledon bảy lần. Cô đã quyết định trở lại thi đấu sau thời gian giải nghệ.
Tuy nhiên, Williams sẽ tái xuất trong vai kèo dưới. Đã gần bốn năm trôi qua kể từ trận đánh đơn cuối cùng của cô, khi cô để thua Ajla Tomljanovic tại Giải Mỹ Mở rộng (US Open) năm 2022. Đối thủ ở vòng một của Williams nhỏ hơn cô tận 24 tuổi. Và những đồn đoán về lý do cô quay lại càng làm tăng thêm sự hấp dẫn cho mỗi lần cô xuất hiện. Cô khẳng định chiến thắng không phải là điều tạo động lực cho mình. Khi bị các nhà báo gặng hỏi về việc trở lại trước thềm Giải Vô địch Queen’s Club hồi đầu tháng này, Williams chỉ đáp ngắn gọn: “Tại sao không?”
The Economist – Nghiên Cứu Quốc Tế
Túc Cầu Thế Giới: PHẢI CHĂNG THỂ LỰC VÀ CHIẾN THUẬT ĐÃ LÊN TIẾNG?
Thế giới 29/06/2026: Mỹ Iran “xuống thang”; Séc, Đức, Hungary, Ba Lan nhiệt độ cao kỷ lục; Động đất Venezuela: số người chết hơn 1.500, hàng chục ngàn mất tích; ngừng bắn giữa Israel và Lebanon; nền kinh tế Ấn Độ ì ạch (The Economist)
Tối cao pháp viện Mỹ phán quyết các tiểu bang có thể kiểm phiếu bầu gửi qua bưu điện đến chậm, bác bỏ thách thức do ông Trump dẫn đầu.
Iran và Mỹ tiếp tục gia tăng các cuộc tấn công và cáo buộc lẫn nhau về thỏa thuận hòa bình.
Chương trình Đối tác Thái Bình Dương và Bạn bè Thái Bình Dương chung tay nâng cao năng lực sẵn sàng ứng phó thảm họa tại Việt Nam
