HT. Thích Tuệ Sỹ (theo Wikipedia)

Share this post on:

Ngài vừa viên tịch ngày 24/11/2023,

Thành kính phân ưu cùng Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất.

Nguyện cầu Giác Linh Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ Cao Đăng Phật Quốc.

Chúng tôi đăng lại để rộng đường dư luận.

Từ Facebook Vietquoc

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Hòa thượng
Thích Tuệ Sỹ
釋慧士
Tôn giáoPhật giáo
Giáo pháiGiáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất Hội đồng Tăng già Bản thệ
Trường pháiĐại thừa
DòngLâm Tế tông đời thứ 44
Môn pháiLiễu Quán thế hệ thứ 10
ChùaThị Ngạn Am, chùa Già Lam, Tp Hồ Chí Minh
Được biết đến vìNhân vật Bất đồng chính kiến tại Việt Nam
Giáo dụcNhà vănnhà thơdịch giả
Học hàmGiáo sư thực thụ của Đại học Vạn HạnhSài Gòn
Pháp danhPháp húy: Nguyên Chứng (源證)Pháp hiệu: Tuệ Sỹ (慧士)
Cá nhân
Quốc tịchViệt Nam
Quê hươngQuảng BìnhViệt Nam
SinhPhạm Văn Thương
5 tháng 4 năm 1945 (hiệu đính)
PakséLào
Mất24 tháng 11 năm 2023 (thọ 79 tuổi)
Chùa Phật Ân, Đồng Nai
Sự nghiệp tôn giáo
Vị tríXử lý Thường vụ Viện Tăng thống Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất (2020-nay)Chánh Thư ký Viện Tăng thống GHPGVNTN (2022 – nay) Cố vấn Chỉ đạo Hội đồng Hoằng pháp GHPGVNTN (2021-nay) Chủ tịch Hội đồng Phiên dịch Tam Tạng Lâm thời (2021-nay)Cố vấn Ban Chấp sự Hội đồng Tăng già Bản thệ
Xuất gialúc 7 tuổi tại Viện Hải Đức (Nha Trang), rồi Thiền viện Quảng Hương Già Lam (Sài Gòn)
Tác phẩmBách khoa Phật học Đại Tự điển (cùng Thích Trí Siêu)
Chức vụ trướcĐệ nhất Phó Viện trưởng Viện Hóa đạo (2003 – 2005) Đệ nhị Phó Thượng thủ Hội đồng Tăng già Bản thệ (2017-2020)
Giải thưởngGiải thưởng Hellmann/Hamett năm 1998 của Tổ chức Theo dõi Nhân quyềnGiải Nhân quyền Việt Nam 2005 của Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam

Thích Tuệ Sỹ (Sinh ngày 5 tháng 4 năm 1945 – nhằm ngày 24 tháng 11 năm 2023), tục danh Phạm Văn Thương, là một vị Hoà thượng, học giả uyên bác về Phật giáo, nguyên giáo sư thực thụ của Đại học Vạn Hạnh tại Sài Gònnhà vănnhà thơdịch giả và là một người bất đồng chính kiến với Chính phủ Việt Nam. Ông là Xử lý Thường Vụ Viện Tăng Thống của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất (GHPGVNTN).

Ông thông thạo tiếng Trung Quốctiếng Anhtiếng Pháptiếng Palitiếng Phạn và tiếng Nhật, đọc hiểu tiếng Đức. Ông được giới học giả Việt Nam đánh giá cao vì đã công bố nhiều tiểu luận, chuyên khảo, thơ và nhiều công trình dịch thuật Phật giáo từ tiếng Phạn, tiếng Trung Hoa và tiếng Nhật.[1] Lúc bị bắt năm 1984, ông và Thích Trí Siêu, được coi là 2 nhà sư uyên bác nhất của Phật giáo Việt Nam, đang soạn thảo quyển Bách Khoa Phật Học Đại Tự Điển.[2]

Tiểu sử

Ông thế danh là Phạm Văn Thương, sinh ngày 5 tháng 4 năm 1945 tại PakseLào, quê quán ở tỉnh Quảng Bình.

Ông bắt đầu quy y theo Phật lúc 7 tuổi, học Phật pháp trong Viện Hải Đức tại Nha Trang, rồi sau đó là tại Thiền viện Quảng Hương Già Lam tại Sài Gòn.

Năm 1972, ông thọ Cụ túc giới tại Tu viện Quảng Hương Già-lam, thuộc đời thứ 44 tông Lâm Tế và đời thứ 10 Thiền phái Liễu Quán, pháp húy Nguyên Chứng (源證), hiệu Tuệ Sỹ (慧士).

Đóng góp trong ngành triết học và Phật học

Ông tốt nghiệp Viện Cao đẳng Phật học năm 1964Viện Đại học Vạn Hạnh phân khoa Phật học năm 1965, được đặc cách bổ nhiệm là Giáo sư thực thụ Viện Đại học Vạn Hạnh từ năm 1970 nhờ nhiều công trình nghiên cứu và khảo luận triết học nổi tiếng. Ông là Chủ bút của tạp chí Tư tưởng do Viện Đại học Vạn Hạnh phát hành. Ông cũng làm thơ, viết một số truyện ngắn đăng trên tạp chí Khởi hành (19691972), Thời tập (19731975). Ngoài ra, ông cũng hiểu biết rất nhiều trong lĩnh vực triết học Tây phương. Ông là người đầu tiên thuyết trình về Michel Foucault tại Việt Nam.

Sau năm 1975 ông về lại Nha Trang, đến năm 1977 thì vào Thành phố Hồ Chí Minh sống tại Thị Ngạn Am, chùa Già Lam.

Bị bắt giam

Đầu năm 1978, ông bị đưa đi học tập cải tạo 3 năm, đến năm 1981 thì được trả tự do.

Ngày 1 tháng 4 năm 1984 ông bị bắt cùng với ông Thích Trí Siêu (Lê Mạnh Thát). Tổ chức Ân xá Quốc tế tin rằng nguyên nhân việc bắt giữ Thích Tuệ Sỹ và Thích Trí Siêu là do 2 ông là thành viên của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất (GHPGVNTN) và các lưu tâm cũng như kính trọng các công trình nghiên cứu về Phật giáo và tác phẩm của họ đã phát sinh vào thời điểm chính quyền Việt Nam đang cố gắng kiểm soát hội Phật giáo[3].

Tháng 9 năm 1988, ông và Lê Mạnh Thát bị tuyên án tử hình vì tội hoạt động lật đổ chính quyền nhân dân. Tháng 11 năm 1988, sau một cuộc vận động giảm án, bản án được giảm xuống còn tù chung thân. Ngày 1 tháng 9 năm 1998, ông được thả tự do từ trại Ba Sao–Nam Hà ở miền Bắc Việt Nam. Trước khi thả, nhà cầm quyền yêu cầu ông ký vào lá đơn xin khoan hồng để gửi lên Chủ tịch nước Trần Đức Lương. Ông trả lời: “Không ai có quyền xét xử tôi, không ai có quyền ân xá tôi!”. Công an nói không viết đơn thì không thả, thầy không viết và tuyệt thực. Chính quyền đã phải phóng thích ông sau 10 ngày tuyệt thực[4]. Một năm sau đấy, do vì tiếp tục hoạt động cho GHPGVNTN, ông cùng với Thích Quảng Độ lại bị đe dọa giam giữ và bị công an triệu tập tra hỏi[5]

Năm 1998, tổ chức Human Rights Watch đã tặng giải thưởng về nhân quyền Hellmann-Hamett Awards cho ông và 7 người Việt khác (Hoàng Tiếnnhà văn Lữ PhươngNguyễn Ngọc TầnPhạm Thái ThủyThích Trí Siêu và 2 người được giấu tên)[6][7]. Tháng 4 năm 2000, công an đã đến khám xét chùa nơi cư ngụ của Thích Quảng Độ và Thích Tuệ Sỹ. Năm 2004, đài RFA loan tin rằng ông Thích Tuệ Sỹ vẫn còn đang bị quản thúc tại gia[8].

Hoạt động trong Giáo hội Phật giáo Viêt Nam Thống nhất

Năm 2003, Giáo hội Phật giáo Viêt Nam Thống nhất tổ chức Đại hội bất thường tại Tu viện Nguyên ThiềuBình Định. Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ được cung thỉnh làm Phó Viện Trưởng Viện Hóa đạo.[9]

Năm 2005, Giáo chỉ số 2 của Đệ tứ Tăng thống, Hòa thượng Thích Huyền Quang cách chức Phó Viện Trưởng Viện Hóa đạo của Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ và loại trừ Hòa thượng khỏi Giáo hội.[9]

Ngày 12/05/2019, Đệ ngũ Tăng thống, Hòa thượng Thích Quảng Độ đã ban hành Giáo chỉ số 19-VTT/TT/GC cung thỉnh hòa thượng đăng lâm pháp tịch vào hàng Trưởng lão Hội đồng Giáo phẩm Trung ương của Viện Tăng thống.[10]

Ngày 24/05/2019, Hòa thượng Thích Quảng Độ đã ban hành Quyết định số 14-VTT/TT/QĐ thỉnh cử Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ thay thế Đức Tăng thống vì trọng bệnh để lãnh đạo GHPGVNTN ở vị trí Xử lý Thường vụ Viện Tăng thống.[10]

Ngày 20/04/2020, nhân lễ chung thất của Hòa thượng Thích Quảng Độ, Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ phụng thừa Quyết định Ủy thác Quyền Điều hành Viện Tăng thống trở thành Xử lý Thường vụ Viện Tăng thống GHPGVNTN.[10]

Ngày 10/05/2021, Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ ra Thông bạch cung thỉnh thành lập Hội đồng Hoằng pháp do Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ làm Cố vấn Chỉ đạo, Hòa thượng Thích Như Điển làm Chánh Thư ký và Hòa thượng Thích Nguyên Siêu làm Phó Thư ký.[11]

10 giờ sáng ngày 27/11/2021 (giờ Việt Nam), Hội đồng Hoằng pháp tổ chức Đại hội lần I. Đại hội đã hoan hỷ đồng thuận đề nghị của Cố vấn Hội đồng Hoằng pháp, Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ thành lập Hội đồng Phiên dịch Tam tạng Lâm thời gồm có:

Ngày 21/08/2022, tại buổi lễ phát nguyện và suy tôn Hội đồng Giáo phẩm Trung ương cử hành tại chùa Phật Ân, huyện Long ThànhĐồng Nai, Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ được suy cử làm Chánh Thư ký kiêm Xử lý Thường vụ Viện Tăng thống GHPGVNTN.[13]

Viên tịch

Vào lúc 4 giờ chiều ngày 24 tháng 11 năm 2023, Hoà thượng Thích Tuệ Sỹ viên tịch tại chùa Phật Ân, tỉnh Đồng Nai sau thời gian điều trị bệnh, thọ 79 tuổi.[14]

Tác phẩm

Sáng tác

  • Bát quan trai giới
  • Cửa Vào Tuyệt Đối
  • Chiến tranh, tình yêu, hoài niệm và truyện ngắn Võ Hồng
  • Dẫn vào Tâm Kinh Bát Nhã
  • Dẫn vào thế giới văn học Phật giáo
  • Du-già Bồ-tát giới
  • Duy-ma-cật Với Các Đại Thanh Văn
  • Duy tuệ thị nghiệp
  • Đạo Phật và thanh niên
  • Đối Biện Bồ Tát
  • Giấc mơ Trường Sơn (thơ)
  • Giới thiệu Phẩm Phương Tiện Thiện Xảo, Kinh Duy-ma-cật
  • Giới thiệu Phẩm Văn-thù thăm bịnh, Kinh Duy-ma-cật
  • Giới thiệu Trung Luận kệ tụng – Phạn Tạng Hán đối chiếu toàn dịch
  • Giá trị đối chiếu trong những tương quan văn hóa
  • Góc Tùng
  • Huyền thoại Duy-Ma-Cật
  • Kinh Hoa Nghiêm: Lý tưởng Bồ-tát và Phật
  • Khái niệm về số trong Kinh Dịch
  • Lễ Tháng Bảy Cho Những Oan Hồn Phiêu Bạt
  • Lô Sơn Chân Diện Mục
  • Mười huyền môn: trật tự của thế giới trong tương quan vô tận
  • Nguồn gốc của một thế giới quan vô tận
  • Ngục trung mị ngữ
  • Nhân đọc Triết Học Thế Thân
  • Những điệp khúc cho dương cầm (thơ)
  • Những Giá Trị Phổ Quát Của Bồ Tát Hành
  • Piano Sonata 14
  • Phát triển Tâm Từ
  • Phật Dạy Chăn Trâu
  • Reduction to the Nothingness
  • Sự hủy diệt của một trào lưu tư tưởng
  • Sư Thiện Chiếu
  • Tánh không luận là gì?
  • Tinh hoa triết học Phật giáo
  • Tư tưởng Phật giáo đối diện với hư vô
  • Từ Thiền đến Hoa Nghiêm
  • Thắng Man Giảng Luận
  • Thanh Sắc Thi Ca
  • Thiền và Bát-nhã
  • Thuyền ngược bến không
  • Tô Đông Pha: Những Phương Trời Viễn Mộng
  • Trật tự của thế giới trong tương quan vô tận
  • Trú xứ của Bồ-tát
  • Văn Minh Tiểu Phẩm
  • Về những minh họa từ Thiền Uyển Tập Anh

Dịch thuật

  • A-tỳ-đạt-ma Câu-xá luận (5 tập)
  • Các Tông Phái Phật giáo
  • Kinh Duy Ma Cật sở thuyết
  • Luận Thành Duy Thức
  • Tạp A-hàm
  • Tăng nhất A-hàm
  • Trung A-hàm
  • Trường A-hàm
  • Thiền Luận (tập 2 và 3)

Liên kết ngoài


Overlay7

Ấn độ khởi xướng điều tra chống bán phá giá tấm pin năng lượng mặt trời từ Việt Nam