Gần đây, sự việc liên quan đến cuốn sách “Chuyện Với Thanh – Lời Kể Mới Về Ánh Sáng” của tác giả Nguyễn Thành Nam (nguyên Tổng giám đốc FPT Software) và những hệ lụy pháp lý đi kèm đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận trong và ngoài nước.
Cơ quan an ninh điều tra – Công an TP Hà Nội khởi tố và bắt tạm giam ông Nguyễn Thành Nam và một người bị gọi là đồng phạm, Trần Việt Anh, nhà sáng lập Spiderum về tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” (Điều 117 Bộ luật Hình sự) – Nhà xuất bản (NXB) Hội Nhà văn cũng bị Cục Xuất bản, In và Phát hành ra quyết định xử phạt hành chính 100 triệu đồng và đình chỉ hoạt động trong thời hạn 2 tháng (kể từ giữa tháng 6/2026) để gọi là rà soát, chấn chỉnh công tác biên tập. Còn giới truyền thông của VN, ban đầu, khi sách mới ra mắt (khoảng tháng 4–5/2026), một số tờ báo lớn có đưa tin giới thiệu, ca ngợi… Tuy nhiên, ngay sau khi nhà cầm quyền CS cho là có sai phạm, các bài viết này đã đồng loạt bị gỡ bỏ. Hiện nay cuốn sách đã bị thu hồi và đang tiêu hủy trên toàn quốc.
Tại sao một cuốn sách “chính thống” của ông Nguyễn Thành Nam, một nhà giáo dục có tư duy mở và muốn đổi mới cách tiếp cận lịch sử cho giới trẻ, là cựu lãnh đạo FPT, giảng viên đại học, sách đã được cấp phép, thậm chí được một số cơ quan truyền thông mào đầu ủng hộ, nhưng sau đó lại bị cấm và tác giả bị bắt?
Theo công bố từ Cơ Quan Điều Tra và Cục Xuất bản, sách bị kết luận là có “những thông tin, nhận định không chính xác về một số nhân vật, sự kiện lịch sử” và “sử dụng ngôn ngữ thể hiện chưa phù hợp khi viết về ông Hồ Chí Minh và một số lãnh đạo”.
Trong hệ thống chính trị Việt Nam, hình tượng các lãnh đạo “đời trước” và lịch sử Đảng CS là “vùng cấm” tuyệt đối (ranh giới đỏ). Bất kỳ nỗ lực “giải huyền thoại”, bình dân hóa hoặc đưa vào các tư liệu từ các học giả phương Tây (như cuốn tiểu sử của William Duiker mà tác giả tham khảo) liên quan đến các lãnh đạo tối cao đều bị coi là có hành vi xuyên tạc, hạ uy tín và vi phạm pháp luật.
Việc xử lý mạnh tay cho thấy, giới lãnh đạo VN vẫn đồng thuận cao về mặt ý thức hệ Cộng Sản, họ vẫn xem bảo vệ nền tảng tư tưởng Xã Hội Chủ Nghĩa, bảo vệ hình tượng, huyền thoại về ông Hồ Chí Minh và các cấp lãnh đạo là nguyên tắc cốt lõi, là lợi ích chung, là sự tồn vong cho toàn bộ hệ thống chính trị của họ. Giáo Sư Carl Thayer nói với BBC trong một cuộc phỏng vấn: “Những người bảo thủ trong Đảng CSVN coi các quan điểm lịch sử chính thống là điều bất khả xâm phạm, và đối với trường hợp của Nguyễn Thành Nam, họ xem bất kỳ sự chệch hướng nào cũng là một mối đe dọa đối với an ninh quốc gia”!!! Ngay cả Giáo sư Hoàng Chí Bảo – cựu ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương – cũng đang bị chỉ trích vì những phát ngôn liên quan tới ông Hồ. Vị giáo sư này được mệnh danh là “người kể chuyện về Bác Hồ”, hay “pho sử sống về Bác Hồ”, đã gặp phải phản ứng của không ít người cho rằng ông đã “phát ngôn sai lệch” khi cho rằng “năm điều Bác Hồ dạy” thiếu niên, nhi đồng là do Trung ương Đoàn sáng tác.
Hiện nay làn sóng chỉ trích theo kiểu đấu tố – không riêng gì vụ Chuyện với Thanh – đã trở thành một xu hướng nổi bật, nhiều người nhận xét, phong trào đấu tố đang làm cho xã hội Việt Nam trở lại với không khí của thời Cải cách ruộng đất, Nhân văn – Giai phẩm.
Xuyên suốt “tác phẩm”, chúng tôi không thấy bất cứ điều gì gọi là “xuyên tạc, phỉ báng” nhân vật HCM cùng các lãnh đạo khác và sách không có bất cứ hành vi nào gọi là tuyên truyền chống phá Nhà Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam mà chỉ có những câu văn bình dân, tiếng lóng của giới trẻ (slang), hoặc cách nói đời thường, ngôn ngữ thời đại, mạng xã hội của giới trẻ như gọi chuyện ông Hồ trốn xuống tàu ra nước ngoài “tìm đường cứu nước” là “ĐI PHƯỢT” hoặc thái độ tôn kính của ông Hồ với các ông Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh khi ở nước ngoài là “ĐIẾU ĐÓM”…
Vụ án “Chuyện với Thanh” biểu hiện tính răn đe của nhà cầm quyền CS VN đối với người cầm bút, giới xuất bản, các KOL (người có sức ảnh hưởng) và quan trọng nhất là một lần nữa, Đảng CS VN cho thấy, họ vẫn bóp nghẹt Quyền Tự Do Ngôn Luận, Quyền Tự Do Tư Tưởng và Quyền Tự Do Diễn Đạt Tư Tưởng, những quyền mà họ đã đặt bút ký trong bản Hiến Chương Nhân Quyền Của Liên Hiệp Quốc .
Để kết luận bài viết này, chúng tôi mượn lời ông Nguyễn Quang Thiều – Chủ tịch Hội Nhà văn, người chịu trách nhiệm xuất bản cuốn “Chuyện với Thanh” trong cuộc phỏng vấn ngày 30/6/2026 của Yulia Rozhdestvenskaya, phóng viên tờ ERASIAN (Eurasian Media Group – một trang tin từ nước Nga chuyên về chủ đề Eurasia, quan hệ quốc tế, chính trị kinh tế giữa Nga và các nước Á – Âu”.
– Nhà Báo Yulia: Thưa ông Thiều, ông là nhà thơ, nhà văn, dịch giả, họa sĩ và Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam. Trong những vai trò này, ông cảm thấy dễ bị tổn thương nhất ở vai nào, và tự do nhất ở vai nào?
– Ông Nguyễn Gia Thiều: Ông biết đấy, lời nói làm tổn thương mạnh mẽ nhất. Lịch sử văn học Việt Nam cũng như nhiều nền văn học khác đầy những ví dụ về các tác giả phải trả giá cho những gì họ viết. Ở những quốc gia thiếu dân chủ và văn minh, đặc biệt dưới chế độ độc tài, số phận của văn học luôn treo sợi chỉ.
Mạng lưới phối hợp tin giả liên kết với Iran
Viên chức cao cấp Iran: các nhà trung gian đề xuất lệnh ngừng bắn 10 ngày; Burnham trở thành thủ tướng Anh.
Thế giới 20/07/2026: Chiến sự Iran- Mỹ tăng cường không kích Iran ngày thứ 9; Tây Ban Nha thắng Argentina 1-0 đoạt vô địch túc cầu thế giới 2026 (The Economist)
Ông Trump phản hồi sau khi Bộ Tư lệnh Trung ương (CENTCOM) thông báo 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng tại Jordan và Iraq.
“LỜI KỂ MỚI VỀ ÁNH SÁNG!!!”nhất hùng
