Ngày 15 tháng 9 năm 2026 / 1:06 chiều EDT / CBS/AFP
Lần đầu tiên, Hoa Kỳ xác nhận đã triển khai vũ khí trong không gian, điều này đã gây ra những cảnh báo riêng biệt từ Trung Quốc và Nga.
Hôm thứ Hai, Bộ trưởng Không quân Troy Meink phát biểu tại Hội nghị An ninh mạng Không gian và Hàng không ở Maryland rằng Mỹ đã triển khai “các loại vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo có khả năng bảo vệ Lực lượng Liên hợp chống lại hành động thù địch của đối phương.”
Ông Meink không nêu chi tiết loại vũ khí đó là gì hoặc chúng hoạt động như thế nào. Năm 2024, Mỹ cho biết Nga đang phát triển một loại vũ khí chống vệ tinh mới có thể phóng từ không gian. Vào thời điểm đó, Nhà Trắng nói rằng mối nguy hiểm không cận kề.
Tuy nhiên, các báo cáo về vũ khí chống vệ tinh phản ánh những lo ngại lâu nay về các mối đe dọa trong không gian từ Nga và Trung Quốc, do phần lớn cơ sở hạ tầng của Mỹ phụ thuộc vào liên lạc vệ tinh.
Trong bài phát biểu của mình, Meink cũng cho biết Không quân đang bổ sung thêm các hệ thống tự hành vào năng lực của mình và dự đoán lực lượng này sẽ “thay đổi hoàn toàn” vào năm 2032. Ví dụ, ông dự đoán máy bay không người lái tấn công một chiều sẽ thay thế pháo binh trở thành “vũ khí tiêu diệt chính”.
“Chúng tôi đang tăng cường khả năng sẵn sàng đối phó với các mối đe dọa hiện hữu,” ông nói.
Ông Meink cũng cho biết trí tuệ nhân tạo “đang cạnh tranh với một số lập trình viên, chuyên gia an ninh mạng và tin tặc hàng đầu thế giới. Và những công nghệ này đang cách mạng hóa chiến trường. Chúng cho phép các quốc gia trước đây không có đủ nguồn lực nhanh chóng thích nghi và mở rộng khả năng chiến đấu của mình.”
Do đó, quân đội Mỹ “phải tăng cường sức mạnh chiến đấu và đổi mới nhanh hơn bất kỳ ai khác, với chi phí hợp lý”, Meink nói.
Tổng thống Trump đã thành lập Lực lượng Không gian vào năm 2019.
Trung Quốc và Nga đưa ra cảnh báo
Hôm thứ Ba, Trung Quốc cảnh báo không nên biến không gian vũ trụ thành “chiến trường”, còn Nga tuyên bố không gian vũ trụ phải “không có bất kỳ loại vũ khí nào” sau khi Mỹ xác nhận có vũ khí được triển khai trên quỹ đạo quanh Trái đất.
Các nhà phân tích cho rằng tiết lộ của Washington đã xác nhận một bí mật công khai, nhưng thời điểm công bố có nguy cơ làm trầm trọng thêm căng thẳng với Bắc Kinh và nguy cơ chạy đua vũ trang trong không gian.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc phản đối động thái này, cảnh báo về việc “vũ khí hóa không gian vũ trụ, biến nó thành chiến trường, cũng như một cuộc chạy đua vũ trang ở đó”.
“Chúng tôi kêu gọi phía Mỹ ngừng mở rộng năng lực quân sự và chuẩn bị cho chiến tranh ngoài không gian”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Guo Jiakun cho biết trong một cuộc họp báo.
Hôm thứ Ba, Nga kêu gọi giữ cho không gian vũ trụ “không có bất kỳ loại vũ khí nào”.
“Chúng tôi đang trông chờ vào sự hợp lực quốc tế rộng rãi để tiếp tục nỗ lực hướng tới việc phi quân sự hóa hoàn toàn không gian vũ trụ”, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết.
Năng lực của Hoa Kỳ là gì?
Tuyên bố của Mỹ không cung cấp chi tiết cụ thể về loại vũ khí nào được triển khai trong không gian và số lượng bao nhiêu.
“Kiểm soát không gian bao gồm các lĩnh vực nhiệm vụ cần thiết để tranh giành và kiểm soát không gian vũ trụ – sử dụng các phương tiện động lực và phi động lực để tác động đến khả năng của đối phương,” tuyên bố cho biết.
“Những khả năng này có thể được sử dụng cho cả mục đích tấn công và phòng thủ,” thông báo cho biết thêm.
Các biện pháp phi động năng có thể bao gồm sử dụng tia laser để làm mù vệ tinh, hoặc thậm chí là gây nhiễu điện từ hoặc mạng vào các đường truyền dữ liệu của chúng.
Tại sao Mỹ lại muốn có vũ khí trong không gian?
Đối với Washington, cả Nga và Trung Quốc – hai đối thủ địa chính trị chính của nước này – đều tiềm ẩn những mối đe dọa đối với lợi ích của Mỹ trong không gian.
Theo Lực lượng Không gian Hoa Kỳ, Trung Quốc “phát triển và vận hành các năng lực không gian và chống không gian như một phần của chiến lược hiện đại hóa quân sự”.
Trong khi đó, Nga “coi không gian là một chiến trường và tin rằng ưu thế trên không gian sẽ là yếu tố quyết định trong các cuộc xung đột tương lai”, tuyên bố cho biết.
Việc quân sự hóa không gian đã có từ lâu, song hành cùng cuộc chạy đua vào không gian – ngay sau khi vệ tinh Sputnik của Liên Xô được phóng lên quỹ đạo vào năm 1957, Washington và Moscow đã bắt đầu tìm cách trang bị vũ khí và phá hủy các vệ tinh.
Vào tháng 3 năm 2019, Ấn Độ tuyên bố đã phá hủy một vệ tinh quỹ đạo thấp, nối tiếp bước chân của Nga, Trung Quốc và Mỹ, trong một cuộc thử nghiệm tên lửa chứng minh quốc gia này nằm trong số các cường quốc vũ trụ tiên tiến nhất thế giới.
“Trung Quốc sẽ không đứng ngoài cuộc và không làm gì cả.”
Song Zhongping, một nhà bình luận quân sự độc lập sống tại Hồng Kông và là cựu huấn luyện viên quân đội Trung Quốc, nói với AFP rằng thông báo này “không có gì đáng ngạc nhiên” vì việc Mỹ sở hữu những vũ khí như vậy “từ lâu đã là một bí mật công khai”.
“Điểm khác biệt duy nhất là trước đây Mỹ thường giữ kín thông tin, trong khi giờ đây mọi việc đã được công khai, điều này cho thấy Washington không còn cố gắng che giấu nữa”, ông nói thêm.
“Trung Quốc sẽ không đứng ngoài cuộc và không làm gì cả,” ông cảnh báo, đồng thời lưu ý rằng Bắc Kinh đã có trạm vũ trụ riêng trên quỹ đạo.
“Việc Trung Quốc có triển khai vũ khí trong không gian hay không hoàn toàn phụ thuộc vào việc Hoa Kỳ có tiến theo hướng đó hay không,” ông nói.
Tờ Wall Street Journal đưa tin Bắc Kinh đã cung cấp cho Iran hình ảnh vệ tinh cho phép Tehran nhắm mục tiêu chính xác vào các cơ sở quân sự và giết chết các binh sĩ Mỹ ở Jordan hồi tháng 7 – một cáo buộc mà Trung Quốc đã phủ nhận.
Liệu vũ khí trong không gian vũ trụ có thể được quản lý theo quy định không?
Trước đây, mối lo ngại lớn nhất là về vũ khí hạt nhân trong không gian, nhưng các siêu cường và các quốc gia khác đã ký Hiệp ước Không gian vũ trụ năm 1967, cấm vũ khí hủy diệt hàng loạt trên quỹ đạo.
Kể từ đó, Nga, Hoa Kỳ, Trung Quốc và Ấn Độ đã tìm cách tiến hành các cuộc chiến trong không gian nằm ngoài hiệp ước đó, bao gồm cả việc nhắm mục tiêu vào các vệ tinh của đối phương, vốn rất quan trọng đối với liên lạc quân sự, giám sát và định vị.
“Hiện đang tồn tại một khoảng trống pháp lý vì Điều 4 của hiệp ước năm 1967 chỉ cấm vũ khí hủy diệt hàng loạt và vũ khí hạt nhân trên quỹ đạo,” chuyên gia luật vũ trụ Laetitia Cesari cho biết.
Bà cho biết chủ đề này có khả năng sẽ được đưa vào chương trình nghị sự tại cuộc họp giải trừ quân bị của Liên Hợp Quốc tiếp theo vào tháng 11.
Cesari cho biết: “Moscow và Bắc Kinh đã muốn hợp tác trong khoảng 20 năm để ký kết một hiệp ước nhằm ngăn chặn việc đặt vũ khí trong không gian”, trong khi “các quốc gia phương Tây thì đang cố gắng tập trung vào khái niệm hành vi có trách nhiệm”.
Bà nói thêm rằng thông báo của Mỹ “có khả năng sẽ thúc đẩy cách tiếp cận hạn chế mà Moscow và Bắc Kinh đang theo đuổi”.
Theo CBS
Bình luận của chúng tôi,: Hành động này của Hoa Kỳ khiến chúng ta nhớ lại TT Reagan đã mở “chiến tranh vì sao” khiến cho Liên Xô phải chạy đua vũ khí và suy sụp kinh tế và sau đó sụp đổ. HD Press.


