Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Mỹ tạm dừng các cuộc tấn công vào Iran trong đêm thứ hai liên tiếp. Mike Waltz, đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, cho biết Tổng thống Donald Trump đang dành “chút không gian” cho các cuộc đàm phán hòa bình. Tuy nhiên, các quan chức quân sự cấp cao được cho là đã cảnh báo Trump rằng Mỹ có nguy cơ cạn kiệt đạn dược. Iran cũng tuyên bố sẽ dừng “các hoạt động trả đũa.” Giao tranh lắng dịu đã giúp giá dầu thô Brent – chuẩn dầu mỏ toàn cầu – giảm 5%.
Cổ phiếu của ChangXin Memory Technologies, một nhà sản xuất chip Trung Quốc, tăng vọt 470% sau khi lên sàn. Công ty hiện chiếm 8% thị trường chip nhớ, loại chip đang có nhu cầu rất lớn từ các công ty AI. Giá cổ phiếu tăng vọt đã giúp CXMT được định giá 3,3 nghìn tỷ nhân dân tệ (487 tỷ USD), trở thành công ty niêm yết lớn nhất trên thị trường nội địa Trung Quốc.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron triệu tập một cuộc họp nội các khẩn cấp trong lúc cháy rừng lan đến vùng ngoại ô Bordeaux ở phía tây nam đất nước. Hơn 330.000 người đã được yêu cầu sơ tán khỏi nhà của họ trên khắp nước Pháp và Tây Ban Nha, quốc gia vừa ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia đầu tiên vì cháy rừng. Các nhà dự báo thời tiết dự kiến nhiệt độ sẽ tăng trong những ngày tới, theo đó càng làm cho việc chữa cháy trở nên khó hơn.
Một quan chức chính phủ thông báo rằng Perry Warjiyo sẽ từ chức Thống đốc Ngân hàng Trung ương Indonesia, hai năm trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc. Warjiyo đã lãnh đạo ngân hàng này từ năm 2018. Sự ra đi của ông đặt ra thêm những câu hỏi về tính độc lập của ngân hàng trung ương. Trước đó, Tổng thống Prabowo Subianto đã trao cho cơ quan lập pháp nhiều quyền kiểm soát hơn đối với ngân hàng, đồng thời bổ nhiệm cháu trai của mình làm một trong các phó thống đốc.
Bài đang hot
Học giả Trung Quốc: ‘Thuyết lịch sử cáo chung’ của Fukuyama chỉ có thể cáo chung!
Một người đàn ông bị tình nghi lái xe lao vào đám đông tại một sự kiện tự hào đồng tính ở Berlin hôm thứ Bảy đã bị cảnh sát bắn chết sau một cuộc truy lùng gắt gao. Một người đã thiệt mạng và 29 người khác bị thương trong cuộc tấn công bị nghi ngờ là khủng bố Hồi giáo. Thị trưởng Berlin Kai Wegner gọi đây là “một cuộc tấn công vào xã hội tự do và cởi mở của chúng ta.” Nước Đức đã trải qua một số vụ việc tương tự trong những năm gần đây.
Nga tấn công Kyiv, thủ đô Ukraine, cùng nhiều khu vực khác, khiến bốn người thiệt mạng. Phía Nga cho biết các cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Ukraine vào thành phố Horlivka do Nga chiếm đóng cũng làm bốn người thiệt mạng. Trước đó, Volodymyr Zelensky nói rằng Nga muốn Triều Tiên gửi thêm 30.000 binh sĩ để tham chiến. Hôm nay, Tổng thống Ukraine sẽ tới Anh để gặp tân Thủ tướng Andy Burnham, người đã thề sẽ “kiên định” ủng hộ Ukraine.
Tadej Pogacar giành chức vô địch Tour de France lần thứ năm, cân bằng kỷ lục với nhiều huyền thoại. Tay đua 27 tuổi người Slovenia đã thống trị giải đua xe đạp danh giá nhất này, chịu đựng cái nóng như thiêu đốt, và về đích nhanh hơn đối thủ xếp thứ hai sau mình tận sáu phút. Tuy nhiên, một số người hâm mộ đua xe đạp lại phàn nàn rằng sự thống trị của Pogacar đã làm giảm tính hấp dẫn của giải đấu.
Con số trong ngày: 8 triệu, là số thùng dầu được vận chuyển qua Eo biển Hormuz mỗi ngày vào đầu tháng 7. Trong những ngày gần đây, con số này đã giảm xuống còn 2 triệu.
TIÊU ĐIỂM
Thị trường đối mặt với sức nóng mùa hè
Các thị trường tài chính thường có xu hướng biến động mạnh vào mùa hè, nguyên nhân được cho là do công việc rơi vào tay các giao dịch viên thiếu kinh nghiệm trong khi sếp của họ đang thư giãn trên bãi biển. Nhưng trong tuần này, tình hình có nguy cơ biến động cao hơn bình thường. Áp lực giá dầu mới xuất hiện – sau khi Eo biển Hormuz bị đóng cửa và lực lượng Houthi đe dọa tấn công các tàu ở Biển Đỏ – đã đẩy giá một thùng dầu thô Brent lên sát (và trong một thời gian ngắn là vượt qua) mức 100 USD. Quyết định tạm dừng giao tranh gần đây đã đẩy giá dầu xuống, nhưng trừ phi căng thẳng hạ nhiệt vĩnh viễn, hoặc nhu cầu sụt giảm đáng kể, giá dầu thô vẫn có thể vượt qua mức 120 USD/thùng vào cuối mùa hè này.
Báo cáo thu nhập hàng quý của các công ty công nghệ lớn cũng có thể gây chấn động. Microsoft và Meta sẽ báo cáo vào thứ Tư, còn Amazon và Apple vào thứ Năm. Các nhà đầu tư đang lo lắng về quy mô chi tiêu vốn của những công ty này và muốn được đảm bảo rằng những vụ cá cược vào AI sẽ mang lại kết quả. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cũng sẽ công bố quyết định về lãi suất vào thứ Tư. Các nhà hoạch định chính sách có lẽ sẽ giữ nguyên lãi suất, nhưng nhiều khả năng sẽ ám chỉ về việc sẽ tăng lãi suất nếu lạm phát không hạ nhiệt. Sau tất cả những biến động này, các nhà đầu tư có thể sẽ cần một kỳ nghỉ.
Mỹ chuẩn bị trục xuất người nhập cư Haiti
Hôm nay, khoảng 330.000 người Haiti ở Mỹ sẽ mất Quy chế Bảo vệ Tạm thời (TPS) – một quy chế cho phép những người di cư từ các quốc gia mà chính phủ Mỹ đánh giá là không an toàn được ở lại. Người Haiti chính thức được cấp TPS sau trận động đất năm 2010, và quy chế đã được gia hạn vài lần trong lúc các băng đảng tàn phá Haiti. Nhưng vào tháng 6, Tối cao Pháp viện Mỹ đã dọn đường cho chính quyền Trump chấm dứt quy chế này. Chính phủ tuyên bố sẽ bắt đầu trục xuất 250 người Haiti đến Cap Haitien, một thành phố không có băng đảng ở phía bắc, mỗi tuần.
Tiến trình hồi hương này diễn ra trong bối cảnh bạo lực ở Haiti gia tăng đột biến. Đầu tháng này, có ít nhất 61 người, trong đó có 14 trẻ em, đã thiệt mạng trong một vụ thảm sát. Một báo cáo gần đây của Liên Hiệp Quốc tiết lộ rằng các băng đảng vũ trang đang tìm cách “chiếm đoạt các hệ thống quản trị.” Chính phủ Mỹ khăng khăng rằng người Haiti không còn cần được bảo vệ, nhưng tháng này, Bộ Ngoại giao Mỹ lại tái ban hành lời khuyên đáng sợ dành cho công dân Mỹ du lịch đến Haiti: hãy lập di chúc và “để lại mẫu ADN” cho các nhà cung cấp dịch vụ y tế của họ, để đề phòng trường hợp cần xác định danh tính thi thể.
Làn gió “Mới” ở Thổ Nhĩ Kỳ
Suốt gần một phần tư thế kỷ, Đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) là đảng đối lập chính của Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng mọi chuyện đã thay đổi vào thứ Sáu tuần trước, khi Ozgur Ozel, nhà lãnh đạo mới bị phế truất của CHP, cùng những người ủng hộ ông tuyên bố thành lập đảng riêng với cái tên thiếu sáng tạo – Đảng Mới (YP). Hơn 90 nghị sĩ CHP đã chuyển sang YP, giúp nó trở thành đảng đối lập lớn nhất trong Quốc hội.
Nhưng YP đang phải đối mặt với một loạt trở ngại trước khi có thể trở thành thách thức thực sự đối với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, Recep Tayyip Erdoğan, và Đảng Công lý và Phát triển cầm quyền của ông. Bầu cử dự kiến sẽ diễn ra sớm nhất vào năm tới; để đủ điều kiện tranh cử, YP sẽ cần thiết lập cơ sở tại ít nhất một nửa trong số 81 tỉnh của Thổ Nhĩ Kỳ và tổ chức một kỳ đại hội toàn quốc trước đó ít nhất sáu tháng. Quan trọng nhất, họ sẽ phải sống sót trong các cuộc chiến pháp lý của chính phủ. Ứng viên tổng thống của CHP, Ekrem İmamoğlu, đang bị giam trong tù với những cáo buộc bịa đặt. Các quan chức của YP hoàn toàn có thể trở thành nạn nhân tiếp theo.
Một cây cầu quá xa vời
Hôm nay, cây cầu nối Michigan và Canada cuối cùng sẽ được thông xe. Chí ít thì đó là những gì người Canada nghĩ. Cây cầu dài 2,5 km này đã trở thành một con bài trong trò chơi thương mại của Donald Trump, và lễ cắt băng khánh thành từng bị trì hoãn một lần.
Cầu Gordie Howe – được đặt theo tên của một cầu thủ khúc côn cầu người Canada từng chơi cho đội Detroit Red Wings – được lên ý tưởng vào năm 2012, khi Barack Obama còn làm Tổng thống và quan hệ Canada-Mỹ vẫn rất tốt đẹp. Nhưng sau đó, Trump lại cho rằng Canada đang lợi dụng nước láng giềng hùng mạnh của mình và đã áp một loạt thuế quan lên hàng xuất khẩu của Canada. Ngày khánh thành cây cầu đã bị đẩy lùi, rồi đột ngột được lên lịch lại.
Cây cầu mới sẽ giúp giảm bớt ùn tắc và đẩy nhanh hoạt động thương mại xuyên biên giới. Nhưng những lập luận như vậy không phải lúc nào cũng có tác dụng với Trump, người vừa công bố các mức thuế mới đối với Canada vào tuần trước. Hôm thứ Sáu, Tổng thống Mỹ khẳng định thỏa thuận về cây cầu này đã “chết.” Người Canada hy vọng ông đã sử dụng khoảng thời gian cuối tuần để hạ hỏa.
Những lo lắng và hy vọng xoay quanh cuộc chiến chống lại đại dịch AIDS
Hôm nay, Hội nghị Quốc tế về AIDS lần thứ 26 khai mạc tại Rio de Janeiro. Hai điều sẽ chi phối cuộc họp của các chuyên gia, nhà hoạt động xã hội, và bệnh nhân. Điều thứ nhất là làm thế nào để ứng phó với “Chiến lược Y tế Toàn cầu Nước Mỹ Trên hết” của Donald Trump, chương trình dự kiến sẽ chuyển phần lớn gánh nặng trong việc chống lại căn bệnh này từ người nộp thuế Mỹ sang người dân ở các nước nghèo. Điều thứ hai là việc triển khai Lenacapavir, một loại thuốc mà nếu được tiêm hai lần mỗi năm, sẽ giúp ngăn ngừa nhiễm HIV, loại virus gây ra bệnh AIDS.
Số ca tử vong liên quan đến HIV đã giảm từ 2 triệu người hồi hai mươi năm trước xuống còn 570.000 người vào năm ngoái. Nhưng cách tiếp cận mới của chính phủ Mỹ đang đe dọa làm chững lại những tiến bộ đó. Mỹ đã chấm dứt hỗ trợ cho các chương trình phòng chống AIDS tại Nam Phi, trong khi một số quốc gia khác, bao gồm Ghana, Zambia và Zimbabwe, đang do dự trước những điều kiện mà Mỹ đưa ra. Về mặt tích cực, PEPFAR, cơ quan phòng chống AIDS của Mỹ, vẫn nhận được sự ủng hộ từ Quốc hội bất chấp sự phản đối của Tổng thống, và hiện đang dẫn đầu một nỗ lực nhằm cung cấp Lenacapavir cho 3 triệu người vào năm 2028
The Economist; Nghiên Cứu Quốc Tế
Cập nhật chiến sự Iran: Chiến tranh Mỹ-Iran tạm lắng khi TT Trump tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt bế tắc ở eo biển Hormuz.
Thế giới 27/07/2026: Mỹ – Iran tạm ngưng tấn công nhau; TT Pháp họp nội các khẩn cấp vụ cháy rừng; 330.000 người Haiti sẽ mất Quy chế Bảo vệ Tạm thời (TPS); cầu nối Michigan và Canada sẽ được mở.. (The Economist)
ASEAN – Ông Rubio nhấn mạnh cam kết của Mỹ đối với châu Á tại cuộc họp ASEAN.
Tin Đức – Cảnh sát Berlin bắn hạ nghi phạm tấn công lễ hội Pride sau cuộc lùng kiếm
Nhật khoan sâu 3,7 dặm dưới Thái Bình Dương, kéo lên 50 tấn bùn có kim loại hiếm.
