Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Các quan chức Mỹ và Iran kết thúc vòng đàm phán tại Thụy Sĩ về giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận hòa bình giữa hai bên. Các nhà hòa giải Qatar và Pakistan tuyên bố đã có “tiến triển đáng khích lệ” hướng tới một thỏa thuận lâu dài. Nhưng Donald Trump lại cảnh báo rằng “tôi có thể làm bất cứ điều gì mình muốn” sau 60 ngày tạm dừng giao tranh, bao gồm cả việc “tiếp quản phần còn lại của đất nước.” Mohammad Bagher Ghalibaf, nhà đàm phán chính của Iran, cảnh báo Mỹ không nên đưa ra những lời đe dọa.
Theo kết quả kiểm phiếu ban đầu, Abelardo de la Espriella, cựu luật sư bào chữa hình sự thuộc phe cực hữu, đã giành chiến thắng trong vòng hai cuộc bầu cử tổng thống ở Colombia. Ông giành được gần 49,7% số phiếu bầu, so với 48,7% của đối thủ cánh tả Iván Cepeda. de la Espriella đã cam kết sẽ đập tan các băng đảng và tội phạm buôn lậu ma túy, xây dựng các siêu nhà tù trong rừng rậm, và thu hẹp quy mô bộ máy nhà nước.
Thủ tướng Anh, Keir Starmer, được cho là sẽ tuyên bố rời khỏi nhiệm sở trong tuần này, có thể sớm nhất là vào hôm nay. Ông đã phải chịu thêm áp lực kể từ khi Andy Burnham, cựu thị trưởng Greater Manchester, giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử phụ ở Quốc hội. Điều này mở ra viễn cảnh cạnh tranh giành vị trí lãnh đạo, trong đó Burnham gần như chắc chắn sẽ chiến thắng. Starmer có lẽ sẽ ưu tiên một cuộc chuyển giao quyền lực trong trật tự.
Bài đang hot
30/05/1934: Công ty Xe hơi Nissan được thành lập
Trump cũng lên tiếng về Keir Starmer, đăng tải rằng vị thủ tướng này “sẽ từ chức” và đã “thất bại thảm hại” trong vấn đề nhập cư và năng lượng. Tổng thống Mỹ cũng đang gây rắc rối với các nhà lãnh đạo châu Âu khác. Ông nhắc đi nhắc lại tuyên bố rằng Giorgia Meloni đã cầu xin ông chụp ảnh cùng tại một cuộc họp gần đây. Nhưng Thủ tướng Ý đã kiên quyết phủ nhận điều đó, và nói rằng Trump nên tập trung vào cơ sở ủng hộ của chính mình.
Trung Quốc áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với MP Materials và USA Rare Earth, hai công ty đất hiếm của Mỹ. Các công ty Trung Quốc sẽ không được phép cung cấp cho họ thiết bị lưỡng dụng có thể được sử dụng cho cả mục đích quân sự lẫn thương mại. Ngoài ra, các công ty không phải của Trung Quốc cũng bị cấm bán cho họ những linh kiện có nguồn gốc từ Trung Quốc. Bắc Kinh hiện đang thống trị việc khai thác và chế biến các khoáng sản này, vốn được ứng dụng trong mọi thứ từ tên lửa đến tuabin gió.
Thủ tướng Ethiopia, Abiy Ahmed, giành chiến thắng lớn trong các cuộc bầu cử Quốc hội tháng này. Ủy ban Bầu cử Quốc gia cho biết Đảng Thịnh vượng của ông chiếm được 438 trên tổng số 486 ghế, và với hàng chục ghế trong số đó, họ không vấp phải sự phản đối nào. Trong 8 năm cầm quyền, Ahmed đã giúp đất nước đạt được mức tăng trưởng kinh tế nhanh chóng trong lúc ông chỉ đạo một cuộc nội chiến tàn khốc và châm ngòi cho căng thẳng với các nước láng giềng của Ethiopia, đặc biệt là Eritrea.
Chính phủ Nhật Bản tuyên bố phí thị thực du lịch sẽ tăng gấp năm lần kể từ tháng 7. Phí nhập cảnh vào nước này hiện sẽ có giá 15.000 yên (93 đô la), tăng so với mức 3.000 yên hiện tại – đợt tăng đầu tiên kể từ năm 1978. Điều này diễn ra vào thời điểm người Nhật đang mất dần thiện cảm với khách du lịch. Năm nay, các vụ bê bối liên quan đến người nước ngoài đã bao trùm mọi thứ, từ du lịch tình dục cho đến cáo buộc hành hung một con nai không có khả năng tự vệ.
Con số trong ngày: 3,3%, là tỷ lệ các cặp đôi dị tính người Mỹ mà trong đó người nữ cao hơn người nam, theo phân tích dữ liệu khảo sát của Economist.
TIÊU ĐIỂM
Israel bị cô lập
Ngày chính thức cho cuộc bầu cử Quốc hội của Israel vẫn chưa được ấn định, nhưng các thành viên của chính giới dự kiến nó sẽ diễn ra vào ngày 20/10. Chỉ còn lại bốn tháng, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang bắt đầu chiến dịch tái tranh cử của mình ở một thời điểm sa sút.
Quyết định ký biên bản ghi nhớ với Iran của Donald Trump đã làm tổn hại đến những điểm thu hút chính của Netanyahu đối với cử tri Israel. Suốt hàng thập kỷ, ông đã biến cuộc đối đầu của Israel với Iran thành trọng tâm trong chương trình nghị sự của mình. Kể từ năm 2016, khi Trump lần đầu đắc cử, Netanyahu cũng luôn thể hiện bản thân có một quan hệ đối tác độc nhất vô nhị với Tổng thống Mỹ. Quyết định chung của Israel và Mỹ về việc phát động chiến tranh chống lại Iran vào tháng 2 dường như đã chứng minh cho quan điểm đó.
Nhưng giờ đây, hình ảnh này đã bị hoen ố. Trump và Phó Tổng thống J.D. Vance đã chỉ trích gay gắt Israel vì không tuân thủ lệnh ngừng bắn ở Lebanon. Khi Mỹ và Iran bắt đầu đàm phán về giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận, Israel chỉ có thể đứng nhìn trong sự thất vọng.
Những điểm mạnh và điểm yếu của Ukraine
Hình ảnh những cột khói đen bốc lên từ một nhà máy lọc dầu ở Moscow vào tuần trước là minh chứng cho tác động ngày càng gia tăng từ chiến dịch tấn công của Ukraine. Nó cho thấy người Ukraine đã làm suy yếu hệ thống phòng không của Nga thành công như thế nào ngay cả ở xung quanh thủ đô Nga. Cuối tuần qua, các quan chức ở Crimea do Nga chiếm đóng cũng đã đình chỉ việc bán nhiên liệu tại các trạm xăng do các đợt tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine. Trong khi đó, tình hình trên chiến trường cho thấy Nga đang gây sức ép, nhưng những bước tiến đạt được lại vô cùng ít ỏi, nếu không muốn nói là không có. Nhà phân tích quân sự Mick Ryan mô tả tiền tuyến giống như “một vùng xám sâu nơi quyền kiểm soát lãnh thổ thay đổi nhanh chóng và liên tục bị tranh giành.”
Dù vậy, Nga vẫn có thể khủng bố các thành phố của Ukraine thông qua chiến dịch không kích của riêng mình. Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, cảnh báo vào thứ Bảy về một “cuộc tấn công quy mô lớn mới” sắp diễn ra. Kho dự trữ tên lửa đánh chặn Patriot của Ukraine gần như đã cạn kiệt, khiến nước ngày càng dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga.
Sự thay đổi nhịp độ tại Ngân hàng Trung ương Trung Quốc
Người Trung Quốc có xu hướng làm mọi việc một cách vội vã, nhưng ngoại lệ của họ là chính sách tiền tệ. Khác với hầu hết các ngân hàng trung ương thường thiết lập lãi suất qua đêm, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đưa ra mức lãi suất cho thời hạn bảy ngày thong thả hơn. Họ cũng cho phép các mức lãi suất thị trường trôi nổi khá xa so với mức chuẩn này: cao hơn tới 0,5 điểm phần trăm, hoặc thấp hơn 0,2 điểm phần trăm.
Tuy nhiên, vào tuần trước, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc tuyên bố từ nay họ sẽ quản lý chặt chẽ hơn. “Hành lang” mà lãi suất có thể trôi nổi sẽ thu hẹp từ 0,7 điểm phần trăm xuống còn 0,5 điểm. Ngân hàng cũng sẽ chú ý nhiều hơn đến lãi suất qua đêm, một bước tiến tới việc rút ngắn thời hạn lãi suất chính sách của mình. Các quyết định của ngân hàng sẽ có tác động lan tỏa đến các lãi suất thương mại dài hạn hơn, như lãi suất cho vay cơ bản, một thước đo cho các khoản thế chấp, vốn vẫn được giữ nguyên vào hôm nay. Trung Quốc đang hiện đại hóa hoạt động ngân hàng trung ương của mình. Một tuần là khoảng thời gian dài trong chính trị, và trong cả chính sách tiền tệ cũng vậy.
Mặt trái từ món hời dầu mỏ của Canada
Hôm nay, số liệu lạm phát tháng 5 của Canada sẽ cho thấy chi phí năng lượng cao đã đẩy giá tiêu dùng lên như thế nào. Nền kinh tế Canada đang hoạt động giống như một chiếc máy bay phản lực chở khách chỉ bay bằng một động cơ. Giá dầu tăng vọt do chiến tranh ở Iran mang lại lợi ích cho các tỉnh sản xuất dầu ở miền tây Canada. Thế nhưng, đầu tư kinh doanh ảm đạm do mức thuế mà Donald Trump áp đặt đối với thép, nhôm, xe hơi do Canada sản xuất đã cản bước các tỉnh miền đông và khiến nền kinh tế không thể lấy lại đà tăng trưởng.
Các nhà kinh tế kỳ vọng tỷ lệ lạm phát hàng năm của Canada rơi vào khoảng 3% trong tháng trước, nằm ở mức đỉnh trong phạm vi mục tiêu từ 1 đến 3% của Ngân hàng Trung ương Canada. Tuy nhiên, ngân hàng này cũng đang cân nhắc rủi ro của việc để nền kinh tế chậm lại hơn nữa, đặc biệt là trong bối cảnh tương lai bất định của hiệp định thương mại giữa Canada với Mỹ và Mexico. Tuần trước, họ đã quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 2,25%, nhưng cho biết chính sách tiền tệ sẽ cần phải “linh hoạt.”
Nghiên Cứu Quốc Tế
Cuộc tấn công của Mỹ vào một tàu nghi chở ma túy ở đông Thái Bình Dương, 2 người thiệt mạng, 6 người sống sót…
Thế giới hôm nay 22/06/2026: đàm phán Mỹ Iran tại Thụy Sĩ có “tiến triển khích lệ”; cựu luật sư phe cực hữu giành chiến thắng tổng thống Colombia; Thủ tướng Anh từ chức; Ukraine làm suy yếu phòng không Nga… (The Economist)
‘Starmer dự kiến sẽ tuyên bố từ chức’ và ‘Trò chơi kết thúc’ – BBC
Iran và Mỹ đồng ý lộ trình đạt thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, đàm phán sẽ tiếp tục diễn ra suốt tuần, theo các nhà trung gian hòa giải.
