Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump cho biết Mỹ đang có các cuộc đàm phán “thuận lợi” với Iran, nhưng đồng thời đe dọa sẽ nối lại các cuộc không kích nếu đàm phán thất bại. Giao tranh giữa hai nước hiện đang tạm dừng, nhưng vào hôm qua, các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn tại Iraq và Yemen đã tấn công các đồng minh Vùng Vịnh của Mỹ. Trong một diễn biến khác, ngay trước thềm cuộc gặp với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vào hôm nay, Trump phát biểu rằng Israel “sẽ không thể sống sót” nếu thiếu Mỹ.
Emmanuel Macron tuyên bố các vụ cháy rừng dữ dội ở miền tây nam nước Pháp là “tình hình khó khăn nhất” mà nước này phải đối mặt kể từ Thế chiến II. Tổng thống Pháp cảnh báo về những tuần lễ “gian nan” sắp tới. Thị trưởng thành phố Bordeaux tuyên bố đang chuẩn bị cho “mọi kịch bản có thể xảy ra” khi một đám cháy chỉ còn cách thành phố này khoảng 14,5 km. Hơn 320.000 người tại Pháp và Tây Ban Nha đã phải sơ tán khỏi nhà.
Quan ngại về chi phí liên quan đến trí tuệ nhân tạo và sự cạnh tranh từ Trung Quốc đã châm ngòi cho một đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ khác. Cổ phiếu của nhà sản xuất chip Hàn Quốc Samsung Electronics đã giảm 10%, trong khi cổ phiếu của SK Hynix, đối thủ nội địa của hãng này, giảm 12%. Cổ phiếu của các nhà sản xuất chip Nhật Bản và TSMC, niềm tự hào của Đài Loan, cũng lao dốc. Hôm qua, chỉ số bán dẫn Philadelphia đã giảm 5% trước khi phục hồi trở lại, đánh dấu phiên giao dịch giảm điểm thứ ba liên tiếp.
Bài đang hot
Chiến lược đằng sau trận chiến giành Crimea
Trong chuyến thăm của Volodymyr Zelensky, Andy Burnham khẳng định chính phủ của ông sẽ “thực hiện mọi cam kết” mà Anh đã đưa ra với Ukraine một cách trọn vẹn. Tổng thống Ukraine là nhà lãnh đạo thế giới đầu tiên đến thăm Burnham kể từ khi ông nhậm chức Thủ tướng Anh vào tuần trước. Burnham thông báo Anh sẽ chia sẻ công nghệ đối phó với tình trạng gây nhiễu sóng drone, đồng thời cam kết giúp Ukraine đạt được một “lệnh ngừng bắn hoàn toàn và vô điều kiện” với Nga.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz vấp phải chỉ trích từ các thành viên của Liên minh Dân chủ Kitô giáo, chính đảng của ông, sau khi tiến hành cải tổ nội các. Tino Sorge – người bị cách chức Quốc vụ khanh (Parliamentary State Secretary) tại Bộ Y tế – phàn nàn rằng Thủ tướng đã công bố quyết định đó “trước tiên tại các ủy ban của đảng và với báo chí, thay vì trong một cuộc trò chuyện riêng tư.” Những chia rẽ nội bộ sẽ không mang lại lợi ích gì cho chính đảng đang chật vật của Merz trước thềm các cuộc bầu cử khu vực sắp tới.
Cổ phiếu của ASML, công ty chuyên sản xuất các thiết bị dùng để chế tạo chất bán dẫn tiên tiến, giảm hơn 8%. Sự sụt giảm này diễn ra sau khi tờ The Information đưa tin rằng Trung Quốc đã bắt đầu tự sản xuất các máy quang khắc cực tím sâu (DUV) của riêng mình. Dù máy DUV không phải là công nghệ chế tạo chip tiên tiến nhất, nhưng chúng vẫn đại diện cho một bước đột phá đối với ngành sản xuất-chế tạo của Trung Quốc.
Amazon yêu cầu các cơ quan quản lý Mỹ cấp phép phóng hơn 5.000 vệ tinh để cung cấp dịch vụ điện thoại di động, bao gồm gọi thoại và nhắn tin. Họ hy vọng có thể cạnh tranh với Starlink của Elon Musk trên thị trường kết nối trực tiếp với thiết bị (direct-to-device), cho phép người dùng duy trì liên lạc ở những khu vực nằm ngoài vùng phủ sóng của các trạm phát sóng di động. Tuy nhiên, quy mô của họ nhỏ hơn nhiều so với đối thủ: Amazon hiện có chưa đầy 400 vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo, trong khi Starlink kiểm soát hơn 10.000 vệ tinh.
Con số trong ngày: 466.000, là số người Mỹ nộp đơn đăng ký thành lập doanh nghiệp trung bình mỗi tháng kể từ năm 2024.
TIÊU ĐIỂM
Nỗ lực của Ý vì một nhà nước Palestine
Hôm nay, Ý sẽ tổ chức vòng đàm phán quốc tế mới nhất nhằm mục đích thiết lập một nhà nước Palestine. Hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày tại Rome nằm trong nỗ lực ngoại giao của Liên minh Toàn cầu nhằm Thực hiện Giải pháp Hai Nhà nước, do Ả Rập Saudi đồng chủ trì, và được Pháp cùng Liên Hiệp Quốc hậu thuẫn. Liên minh này được thành lập vào năm 2024. Một năm sau, Liên Hiệp Quốc đã ra một nghị quyết kêu gọi xây dựng lộ trình “không thể đảo ngược” hướng tới việc thành lập nhà nước Palestine. Israel và Mỹ đã tẩy chay sáng kiến này; Israel lập luận rằng việc công nhận một nhà nước Palestine sẽ là phần thưởng cho Hamas.
Ý vẫn chưa tiến xa đến mức gia nhập cùng Anh và Pháp trong việc công nhận Palestine. Tuy nhiên, lập trường của nước này đã trở nên cứng rắn hơn khi cuộc chiến ở Gaza kéo dài. Ý đã triệu tập Đại sứ Israel sau các vụ tấn công gây nguy hiểm cho lực lượng gìn giữ hòa bình Ý tại Lebanon. Nước này cũng đình chỉ một thỏa thuận quốc phòng với Israel và thúc giục Liên minh Châu Âu áp lệnh trừng phạt lên một bộ trưởng Israel. Hội nghị thượng đỉnh này sẽ làm nổi bật quan hệ căng thẳng giữa Ý với Israel, đồng thời đánh dấu sự xa cách ngày càng rõ rệt của Rome đối với chính quyền Trump.
Hai cuộc họp và một đám tang
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham từng tận hưởng vai trò là một đặc phái viên không chính thức giữa Donald Trump và nhiều nhà lãnh đạo nước ngoài. Và đám tang của ông vào hôm nay sẽ mang lại vòng đàm phán ngoại giao cuối cùng. Những người tham dự, bao gồm cả Volodymyr Zelensky và Benjamin Netanyahu, dự kiến cũng sẽ gặp gỡ Tổng thống Mỹ.
Đám tang của Graham diễn ra vào một thời điểm mang tính bước ngoặt của các cuộc xung đột ở Iran và Ukraine. Trump đang cân nhắc khả năng quay lại chiến tranh toàn diện tại Iran, và Netanyahu có khả năng sẽ gây áp lực buộc Tổng thống Mỹ phải leo thang. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel vẫn không được lòng những nhân vật cốt cán của phong trào MAGA và vòng tròn thân cận của Trump do các mục tiêu quân sự khác biệt giữa hai nước. Những yêu cầu gặp mặt Trump trước đó của Netanyahu từng bị từ chối. Về phần mình, Zelensky sẽ tìm cách củng cố sự hậu thuẫn của Mỹ sau sự ra đi của một trong những nhân vật ủng hộ kiên định nhất của Ukraine tại Quốc hội Mỹ. Vào thời khắc đặc biệt này, cả hai nhà lãnh đạo có lẽ sẽ hưởng lợi nhiều hơn nếu có Graham sát cánh bên cạnh.
Sông Dương Tử sang trang
Trải dài khoảng 6.300 km từ cao nguyên Tây Tạng đến Thượng Hải, sông Dương Tử đã trải qua vài thập kỷ đầy thử thách. Nước thải, rác thải, và chất thải công nghiệp liên tục bị đổ xuống dòng nước, trong lúc hàng triệu tấn cá bị khai thác. Một số loài đặc hữu của dòng sông, cá heo bạch ký (baiji) – loài cá heo vây trắng gần như mù – có lẽ đã tuyệt chủng. Nhưng giờ đây, đang có những dấu hiệu cho thấy con sông dài nhất châu Á đang hồi sinh một cách đáng kinh ngạc.
Một chiến dịch bảo vệ diện rộng được phát động vào năm 2021, bao gồm cả lệnh cấm đánh bắt cá, dường như đang phát huy hiệu quả. Sinh khối cá, tức tổng trọng lượng ước tính của tất cả các loài cá trên sông, đã tăng hơn gấp ba lần trong những năm gần đây sau bảy thập kỷ suy giảm. Trong khi đó, tỷ lệ cá đạt độ tuổi trưởng thành sinh sản ngày càng cao, một cột mốc mang lại tín hiệu tốt lành cho nguồn lợi thủy sản trong tương lai. Đà phục hồi này sẽ cho phép Trung Quốc tự xây dựng hình ảnh là một nhà vô địch về đa dạng sinh học. Dù vậy, nước này nhiều khả năng sẽ lờ đi cái giá phải trả về mặt con người: khoảng 230.000 ngư dân đã mất việc làm.
Người đứng đầu IMF tại Argentina
Kristalina Georgieva, Giám đốc điều hành IMF, sẽ kết thúc chuyến thăm hai ngày tới Argentina vào hôm nay. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một lãnh đạo IMF tới Argentina trong vòng tám năm, dù quỹ đã cho nước này vay tới 57 tỷ USD trong khoảng thời gian đó. Chắc chắn Georgieva sẽ ghi nhận những tiến bộ mà Tổng thống Javier Milei đã đạt được trong việc cắt giảm chi tiêu, kiềm chế lạm phát, và tăng cường lượng dự trữ ngoại hối rất cần thiết.
Tuy nhiên, bà cũng sẽ xem xét kỹ lưỡng liệu bên đi vay lớn nhất của IMF có khả năng trả nợ đúng hạn hay không. Argentina sẽ phải trả cho quỹ ít nhất 9,5 tỷ USD mỗi năm từ năm 2028 đến năm 2031 do các nghĩa vụ trả nợ tăng vọt. Georgieva muốn Argentina tiếp cận các thị trường vốn toàn cầu để được hỗ trợ trả nợ, trong khi Milei – người đứng trước cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới – lại phản bác rằng lãi suất đang quá cao. Ngay cả khi Milei giành chiến thắng trong cuộc bầu cử, một cuộc đua sít sao có thể gây áp lực lên đồng peso, khiến việc trả nợ càng trở nên khó khăn hơn.
The Economist; Nghiên Cứu Quốc Tế
Chiến lược đằng sau trận chiến giành Crimea
Thế giới hôm nay 28/07/2026: Mỹ và Iran đàm phán?; Cháy rừng ở Pháp, Tây Ban Nha; Natayahu và Zelensky đến Mỹ; Dương Tử Giang đổi thay (the Economist)
Bà Hoàng Thị Hồng Thái bị bắt, vì sao? BBC Tiếng Việt
Tuyên bố chung nhân kỷ niệm 10 năm phán quyết về Biển Đông của Tòa án Trọng tài giữa Philippines và Trung Quốc. Theo Tòa Đại Sứ Mỹ tại Việt Nam
Vũ khí Laser “độc nhất vô nhị” của Hải quân Mỹ đã hồi sinh?
