Bài viết của
STEPHANIE LIECHTENSTEIN Cập nhật lúc 1:54 chiều EDT, ngày 9 tháng 9 năm 2026
VIENNA (AP) — Hội đồng giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc hôm thứ Tư đã lần đầu tiên sau 20 năm báo cáo Iran lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, với lý do nước này không hợp tác trong cuộc điều tra kéo dài về dấu vết uranium được các thanh tra viên phát hiện tại các địa điểm không được khai báo.
Các quan chức phương Tây nghi ngờ rằng những dấu vết này có thể cung cấp bằng chứng cho thấy Iran từng có chương trình vũ khí hạt nhân bí mật cho đến năm 2003. Iran khẳng định rằng họ không theo đuổi vũ khí hạt nhân và chương trình của họ hoàn toàn vì mục đích hòa bình.
Việc báo cáo Iran lên Hội đồng Bảo an có thể khiến nước này phải đối mặt với các lệnh trừng phạt và đóng băng tài sản, mặc dù các biện pháp trừng phạt như vậy khó có thể xảy ra vì các đồng minh của Iran là Nga và Trung Quốc đều có quyền phủ quyết trong ủy ban này.
Hai mươi ba quốc gia trong hội đồng quản trị gồm 35 thành viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế đã bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết được thông qua hôm thứ Tư tại trụ sở IAEA ở Vienna.
Trung Quốc, Nga và Niger phản đối, trong khi tám quốc gia bỏ phiếu trắng và một quốc gia không bỏ phiếu do nợ đọng, theo các nhà ngoại giao giấu tên khi mô tả kết quả cuộc bỏ phiếu kín.
Nghị quyết này do Hoa Kỳ, Anh, Pháp và Đức đề xuất.
Động thái ngoại giao này đã được xem xét từ tháng 6 năm 2025, khi hội đồng IAEA chính thức kết luận Iran vi phạm các nghĩa vụ không phổ biến vũ khí hạt nhân do Tehran thiếu hợp tác trong cuộc điều tra.Các bài viết liên quan
Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc ở Vienna, Reza Najafi, đã bác bỏ nghị quyết, mô tả nó là một “công cụ chính trị” và cho rằng nó đã phá hủy niềm tin vào “tính độc lập, công bằng và uy tín” của IAEA.
Ông cho rằng việc tuân thủ bất kỳ nghĩa vụ nào liên quan đến việc cho phép Liên Hợp Quốc thanh sát các địa điểm hạt nhân bên trong Iran, dù sao đi nữa, cũng là điều không thể vào thời điểm hiện tại do cuộc chiến tranh đang diễn ra giữa nước này với Mỹ và Israel.
Tuần này, Mỹ đã phá hủy 5 tàu chở dầu của Iran và Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công vào các mục tiêu của Mỹ ở Jordan, đây là đợt tấn công qua lại mới nhất đẩy hai bên trở lại tình trạng chiến sự công khai trong cuộc chiến kéo dài hơn 6 tháng.
Bản dự thảo nghị quyết, mà hãng tin AP đã xem được, yêu cầu Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi báo cáo những lo ngại của cơ quan này “cho Hội đồng Bảo an và Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, phù hợp với các điều khoản liên quan của Quy chế IAEA”.
Nghị quyết cũng nhắc lại lời kêu gọi Iran “khẩn trương khắc phục tình trạng không tuân thủ” các thỏa thuận trước đó và thực hiện các bước mà IAEA cho là cần thiết để đảm bảo “không chuyển hướng vật liệu hạt nhân”.
Kể từ khi Israel và Mỹ tấn công các địa điểm hạt nhân của Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6 năm 2025, Iran đã không cho phép các thanh tra viên của IAEA tiếp cận các địa điểm hạt nhân bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công. IAEA cũng không thể xác minh tình trạng kho dự trữ uranium gần cấp độ vũ khí của Iran kể từ vụ đánh bom tháng 6.
Ông Najafi cho biết các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã khiến việc tiếp cận an toàn các địa điểm hạt nhân của Iran trở nên “bất khả thi về mặt vật chất”. Ông nói rằng Iran “không hề ngừng cũng không hề tạm dừng các nghĩa vụ bảo đảm an toàn hạt nhân”, đồng thời nhấn mạnh rằng “việc thực hiện các nghĩa vụ này hiện không thể thực hiện được trong bối cảnh các hoạt động quân sự đang diễn ra và các mối đe dọa dai dẳng”.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cũng bày tỏ quan điểm tương tự trong một bài đăng trên X.
Ông nói: “Họ tấn công các cơ sở hạt nhân được bảo vệ nghiêm ngặt của Iran, làm gián đoạn quy trình kiểm chứng thông thường, và sau đó sử dụng chính sự gián đoạn đó làm cái cớ để thông qua một nghị quyết tại Hội đồng Thống đốc IAEA”.
Theo IAEA , Iran duy trì kho dự trữ 440,9 kg (972 pound) uranium được làm giàu đến độ tinh khiết 60% – chỉ còn một bước ngắn về mặt kỹ thuật nữa là đạt đến mức độ uranium dùng cho vũ khí là 90%.
Giám đốc IAEA Grossi cảnh báo trong một cuộc phỏng vấn với AP năm ngoái rằng kho dự trữ đó có thể cho phép Iran chế tạo tới 10 quả bom hạt nhân nếu nước này quyết định vũ khí hóa chương trình hạt nhân của mình . Ông nói rằng điều đó không có nghĩa là Iran đã sở hữu loại vũ khí như vậy.
—-
Hãng thông tấn Associated Press nhận được hỗ trợ tài chính từ nhiều quỹ tư nhân. AP chịu trách nhiệm hoàn toàn về mọi nội dung. Bạn có thể tìm thấy các tiêu chuẩn của AP về việc hợp tác với các tổ chức từ thiện, danh sách các nhà tài trợ và các lĩnh vực đưa tin được tài trợ tại AP.org .Lý do chúng tôi không có tường phí
Tại hãng thông tấn Associated Press, chúng tôi chưa bao giờ thu phí người đọc cho các bài báo của mình.
Đó là bởi vì chúng tôi tin rằng báo chí là một lợi ích công cộng. Các bài báo của chúng tôi từ gần 100 quốc gia đều có thể tiếp cận được với bất kỳ ai trên thế giới muốn trở thành một công dân có hiểu biết.
Sự ủng hộ của bạn giúp duy trì hoạt động của tổ chức phi lợi nhuận của chúng tôi, với sứ mệnh là báo chí dựa trên sự thật. Mỗi đô la chúng tôi quyên góp được đều hỗ trợ cho hoạt động báo chí độc lập của chúng tôi.
Bạn có thể quyên góp hôm nay không? Julie PaceTổng biên tập AP
Hội đồng giám sát hạt nhân Liên Hiệp Quốc lần đầu tiên báo cáo về Iran lên Hội đồng Bảo an LHQ sau 20 năm.
Bản đồ phân chia khu vực bầu cử quốc hội của Missouri lại được đưa ra trước Tòa án Tối cao Hoa Kỳ, gây thêm nhiều sự hỗn loạn.
Thế giới hôm nay 09/09/2026: Mỹ cấm nhập một số sản phẩm của Canada; Israel đóng cửa lãnh sự quán Anh tại Jerusalem; Na uy an táng vua Harald V (The Economist)
Thế giới 08/09/2026: Canada áp thuế trả đũa; Iran thề trả đũa Mỹ; nhân quyền Syria chưa cải thiện;
NHỮNG CON TÀU ĐÃ KÉO NGƯỜI VIỆT RA KHỎI CÕI CHẾT
