Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Những đám đông khổng lồ tập trung tại Tehran trước thềm đám tang chính thức của Ayatollah Ali Khamenei, cựu lãnh đạo tối cao Iran. Vào Chủ nhật, ba người con trai của ông đã cầu nguyện bên linh cữu của ông – nhưng Mojtaba, người kế nhiệm ông, lại không có mặt. Mojtaba đã không xuất hiện trước công chúng kể từ cuộc tấn công giết chết cha ông vào ngày 28/2.
Nga tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa vào Kyiv, giết chết ít nhất 11 người ở thủ đô của Ukraine. Cuộc tấn công diễn ra ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ. Donald Trump sẽ tham dự và dự kiến sẽ gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Hai nhà lãnh đạo đã nói chuyện qua điện thoại vào cuối tuần qua; sau đó, Zelensky tuyên bố rằng có một “triển vọng thực sự để kết thúc” cuộc chiến.
Bảy thành viên của OPEC+ tăng hạn ngạch sản xuất cho tháng 8 thêm tổng cộng 188.000 thùng mỗi ngày. Nhóm các nước sản xuất dầu này đã tăng mục tiêu của mình lên gần 1 triệu thùng mỗi ngày kể từ tháng 4, nhưng việc đóng cửa Eo biển Hormuz đã ngăn cản xuất khẩu. Giờ đây, khi eo biển đã được mở và giá dầu thô Brent ở mức chỉ hơn 70 USD/thùng, OPEC+ có thể phải đối phó với tình trạng dư thừa trên toàn cầu.
Easyjet về nguyên tắc đã chấp nhận lời đề nghị mua lại trị giá 5,5 tỷ bảng Anh (7,3 tỷ USD) từ Castlelake. Hãng hàng không giá rẻ lớn nhất nước Anh đã từ chối bốn lời đề nghị trước đó từ công ty đầu tư Mỹ, với lần gần nhất định giá hãng ở mức 4,9 tỷ bảng Anh. Castlelake có thời gian đến ngày 3/8 để đưa ra lời đề nghị chính thức.
Bài đang hot
World Cup là phép thử về khả năng kiểm soát lãnh thổ của Mexico
Nigeria cho biết hai công dân của họ đã bị sát hại ở Nam Phi trong bối cảnh làn sóng bài ngoại và chống người di cư gia tăng mạnh mẽ. Bộ Ngoại giao Nigeria tiết lộ một công dân “được báo cáo là đã bị giết” khi đang bị cảnh sát giam giữ, người còn lại bị những kẻ tấn công vô danh sát hại. Các nhóm dân quân tự phát như March and March tuyên bố, với rất ít bằng chứng, rằng người nhập cư phải chịu trách nhiệm cho tỷ lệ thất nghiệp và tội phạm cao ở Nam Phi.
Đảng Cải cách theo đường lối cánh hữu dân túy của Anh có thể đang dẫn đầu các cuộc thăm dò, nhưng những vấn đề xoay quanh nhà lãnh đạo đảng này, Nigel Farage, cũng đang ngày càng gia tăng. Hôm Chủ nhật, ông đã bị đưa lên cơ quan giám sát tiêu chuẩn của Quốc hội Anh vì không khai báo các lợi ích từ một đồng minh chính trị. Farage hiện đang phải đối mặt với một cuộc điều tra vì không khai báo một món quà riêng trị giá 5 triệu bảng Anh (6,7 triệu USD) từ một nhà tài trợ. Ông phủ nhận mọi hành vi sai trái.
FIFA sẽ cho phép Folarin Balogun từ đội tuyển bóng đá nam của Mỹ thi đấu ở vòng tiếp theo của World Cup – được cho là sau khi Trump gọi điện phàn nàn về lệnh cấm thi đấu một trận mà tiền đạo này đã nhận vì dính thẻ đỏ. Cổ động viên của các đội đối thủ đang rất tức giận trước sự can thiệp của Tổng thống. Trong khi đó, Anh đánh bại Mexico với tỷ số 3-2 trong một trận đấu căng thẳng trên sân vận động Azteca, tạo nên một trận tứ kết gặp Na Uy.
Con số trong ngày: Một nghìn tỷ tấn, là trọng lượng ước tính của tảng băng trôi A23a.
TIÊU ĐIỂM
Phó tổng thống Philippines hầu tòa
Hôm nay, Thượng viện Philippines chính thức bắt đầu phiên tòa luận tội Phó Tổng thống Sara Duterte. Bà bị cáo buộc biển thủ công quỹ, tích lũy “tài sản không rõ nguồn gốc,” hối lộ và tham nhũng, cũng như âm mưu “ám sát” các nhân vật bao gồm cả Tổng thống Ferdinand Marcos. Bà phủ nhận các cáo buộc.
Các thủ tục tố tụng mang tính chất chính trị hơn là hình sự. Hình phạt nghiêm khắc nhất mà Sara Duterte phải đối mặt, nếu bị kết tội, là bị truất quyền nắm giữ chức vụ công, theo đó sẽ cản trở tham vọng trở thành tổng thống của bà. Cuộc thăm dò chỉ ra rằng bà có thể giành chiến thắng trong cuộc bầu cử dự kiến vào năm 2028, nhờ đó khôi phục lại quyền lực cho gia tộc chính trị do cha bà, cựu tổng thống Rodrigo Duterte, sáng lập. Bản thân ông Duterte cũng đang chờ hầu tòa tại Tòa án Hình sự Quốc tế vì tội ác chống lại loài người, sau cáo buộc rằng ông đã phạm tội khi triển khai chiến dịch chống ma túy đã giết chết ít nhất 6.000 người. Trong khi xét xử con gái ông, các thượng nghị sĩ sẽ không chỉ xem xét bằng chứng; nhiều người sẽ kết án bà hoàn toàn dựa trên các cơ sở chính trị, nhằm ngăn chặn sự hồi sinh của gia tộc Duterte.
Thêm nhiều thảm kịch sắp xảy ra ở Sudan
Suốt nhiều tuần qua, các đèn cảnh báo ở el-Obeid, thủ phủ của bang Bắc Kordofan ở miền trung Sudan, đã liên tục nhấp nháy màu đỏ. Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) hùng mạnh – đơn vị bán quân sự đã chiến đấu với quân đội quốc gia Sudan kể từ năm 2023 – đã bao vây thành phố, nhốt khoảng nửa triệu dân thường. Họ cũng phá hủy các trạm nhiên liệu và cầu đường bằng máy bay không người lái.
Chỉ huy RSF, Muhammad Hamdan Dagalo (được biết đến nhiều hơn với tên Hemedti), đã đảm bảo với các nhà ngoại giao rằng dân thường sẽ được tha mạng, nhưng có rất ít lý do để tin ông ta. Hồi tháng 10 năm ngoái, khi RSF tràn qua el-Fasher, thành phố chính của khu vực Tây Darfur, lực lượng này được cho là đã giết chết hoặc hãm hiếp hàng chục nghìn dân thường.
Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ gần đây cảnh báo rằng “những hành động tàn bạo hàng loạt có thể sắp xảy ra.” Tuy nhiên, những cảnh báo kiểu này đã không tạo ra sự khác biệt nào ở lần trước: có một lý do khiến cuộc xung đột kinh hoàng của Sudan được gọi là “cuộc chiến bị lãng quên.” Khả năng những gì đã xảy ra ở el-Fasher sẽ lặp lại đang cao một cách đáng sợ.
Iran sẽ phải chôn vùi nhiều thứ hơn là chỉ Ali Khamenei
Hôm nay, những đám đông lớn đã tập trung ở Tehran khi thi thể của Ali Khamenei được đưa qua các con phố của thủ đô Iran. Đây là ngày thứ ba của tang lễ kéo dài sáu ngày dành cho vị cựu lãnh đạo tối cao, người đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel vào ngày 28/2. Tang lễ sẽ kết thúc bằng lễ an táng của ông vào thứ Năm tại Mashhad, quê nhà của ông.
Khamenei đã không còn được lòng dân vào cuối thời kỳ trị vì được định hình bởi khủng hoảng kinh tế và sự đàn áp trong nước. Tang lễ này là một màn phô trương sức mạnh của một chế độ đang khao khát thể hiện rằng họ vẫn giữ được sự ủng hộ. Thế nhưng, ẩn sau đó, chế độ lại đang thay đổi. Dù con trai của Khamenei là Mojtaba đã lên kế vị ông trên danh nghĩa, nhưng nhà lãnh đạo mới vẫn chưa từng xuất hiện trước công chúng, và có lẽ cũng sẽ không xuất hiện trong tang lễ của cha mình. Quân đội, chứ không phải các giáo sĩ, dường như mới là những người đang nắm quyền quyết định.
Các cuộc đàm phán với Mỹ đang bị đình chỉ. Chúng đã đạt được rất ít tiến triển cho đến nay. Nếu tình hình thay đổi, chế độ sẽ phải chôn vùi không chỉ một con người mà còn rất nhiều ý tưởng của ông.
Brazil chuẩn bị tinh thần đối phó với nhiều thuế quan của Trump
Brazil đã ghi nhận cán cân thương mại ổn định cho tháng 6 vào thứ Sáu tuần trước, ngay trước thời hạn ngày 15/7 để Donald Trump quyết định xem có áp thuế mới đối với hàng hóa của Brazil hay không. Tháng trước, chính quyền Mỹ đã đe dọa áp mức thuế 25% lên nhiều mặt hàng xuất khẩu. Mỹ tuyên bố rằng Brazil tham gia vào các hoạt động thương mại “không hợp lý.” Tuy nhiên, Tổng thống thuộc phe cánh tả của Brazil, Luiz Inácio Lula da Silva, lập luận rằng động thái này có liên quan nhiều hơn đến sự ủng hộ của Trump đối với người tiền nhiệm thuộc phe cánh hữu dân túy đang bị giam giữ của ông, Jair Bolsonaro. Chính phủ Brazil vẫn hy vọng sẽ đàm phán giảm thuế quan, nhưng các công ty đang chuẩn bị cho tình huống xấu nhất.
Dù thế nào, các mức thuế này mang tính chất dọa dẫm nhiều hơn là thực tế. Xuất khẩu chiếm chưa đến một phần năm GDP của Brazil, và chỉ khoảng 10% trong số đó là xuất sang Mỹ. Một quan hệ chặt chẽ hơn với Trung Quốc sẽ làm giảm bớt tác động: xuất khẩu sang quốc gia này đã tăng gần 22% trong sáu tháng đầu năm (so với cùng kỳ năm ngoái), bù đắp dư thừa cho sự sụt giảm doanh số bán sang Mỹ. Và Brazil cũng đang bán thêm nhiều hàng hóa cho Liên minh Châu Âu sau khi hiệp định thương mại EU-Mercosur có hiệu lực.
The Economist / Nghiên Cứu Quốc Tế
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng tình hữu nghị giữa Erdogan và Trump có thể giúp ích cho NATO.
Thế giới 06/07/2026: Đám tang của Ayatollah Khamenei 4 tháng sau khi chết; Nga tấn công Kyiv; Opec tăng lượng sản xuất; FIFA cho phép Balogun thi đấu ở vòng kế tiếp; Iran sẽ chôn vùi nhiều thứ khác hơn… (The Economist)
Sự can thiệp của Trump gây bão táp tại World Cup khi FIFA cho phép Balogun đối đầu với Bỉ.
Các người con trai khác của Khamenei xuất hiện tại tang lễ của ông ở Iran trong khi nhà lãnh đạo tối cao mới vẫn đang lẩn trốn.
