Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump tuyên bố đã đạt được một “thỏa thuận tuyệt vời” với Iran, theo đó Cộng hòa Hồi giáo sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân. Ông nói một thỏa thuận sẽ nhanh chóng được ký, “có thể là ở châu Âu”. Bộ Ngoại giao Iran gọi điều đó là “mang tính suy đoán”. Họ cho biết một bản ghi nhớ đã gần được hoàn tất, nhưng những yêu cầu “quá đáng” của Mỹ vẫn là điểm gây bế tắc. Văn phòng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã nói chuyện với Trump, nhưng Israel không tham gia vào bất kỳ thỏa thuận nào.
SpaceX huy động được 75 tỷ USD trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất thế giới. Công ty AI và tên lửa của Elon Musk đã bán 555,6 triệu cổ phiếu với giá 135 USD/cổ phiếu, định giá công ty ở mức 1,8 nghìn tỷ USD. Các cổ phiếu này sẽ bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq vào hôm nay. OpenAI và Anthropic cũng đã nộp đơn xin IPO, chắc chắn cũng sẽ có quy mô khổng lồ tương tự; các công ty này có thể niêm yết công khai vào cuối năm nay.
Ngân hàng Thế giới hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%, giảm so với dự báo trước đó là 2,6%. Phần lớn nguyên nhân là do chiến tranh ở Iran. Cơ quan này cảnh báo rằng tăng trưởng có thể chậm lại hơn nữa nếu sự gián đoạn nguồn cung năng lượng tiếp diễn. Trong khi đó, Ngân hàng Phát triển Châu Á cho biết 15 quốc gia đã yêu cầu họ cung cấp các khoản vay khẩn cấp khi các nước này đang vật lộn với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu.
Bài đang hot
Chế độ độc tài của Tập Cận Bình có phải là điều tất yếu?
Ngài Keir Starmer đã bổ nhiệm Dan Jarvis làm Bộ trưởng Quốc phòng Anh, vài giờ sau khi John Healey từ chức khỏi vị trí này. Healey nói rằng kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng vẫn “thiếu hụt rất nhiều” so với những gì lực lượng vũ trang yêu cầu. Al Carns, người đứng đầu lực lượng vũ trang, cũng đã từ chức. Những vụ từ chức này là những đòn giáng tiếp theo vào uy quyền của Starmer, vị thủ tướng đang gặp nhiều khó khăn của nước Anh.
Trump đề cử Jay Clayton, một trong những công tố viên liên bang hàng đầu của New York, làm Giám đốc Tình báo Quốc gia tiếp theo. Là cựu chủ tịch của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch, ông có nhiều khả năng được phê chuẩn hơn Bill Pulte, quyền giám đốc vô cùng thiếu năng lực của cơ quan này, người mà Trump trước đó đã bảo vệ việc bổ nhiệm. Quốc hội đã phản đối Pulte bằng cách từ chối tái cấp phép Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài.
Một tòa án ở Hàn Quốc kết án cựu tổng thống Yoon Suk Yeol, 30 năm tù với các cáo buộc liên quan đến việc phái máy bay không người lái vào Triều Tiên. Các công tố viên lập luận rằng Yoon đã ra lệnh cho chiến dịch này để khiêu khích Triều Tiên, tạo cớ cho ông ban bố thiết quân luật vào tháng 12/2024. Yoon đang kháng cáo bản án tù chung thân, được tuyên vào tháng 2, sau khi một tòa án khác kết tội ông lãnh đạo một cuộc nổi dậy.
Mexico đánh bại Nam Phi 2-0 trong trận mở màn World Cup bóng đá nam. Hơn 80.000 người hâm mộ đã theo dõi trận đấu tại sân vận động Azteca. Trong trận đấu khác của ngày hôm đó, Hàn Quốc đánh bại Cộng hòa Séc 2-1 tại Guadalajara. Gần một nửa thế giới dự kiến sẽ theo dõi trong những tuần tới. Phân tích của Economist cho thấy giải đấu này sẽ là sự kiện văn hóa tốn kém nhất từ trước đến nay.
Con số trong ngày: 1.568 ngày, là thời gian diễn ra cuộc chiến ở Ukraine tính đến ngày 11/06, vượt qua thời gian của Thế chiến I.
TIÊU ĐIỂM
Màn cất cánh ngoạn mục của SpaceX
Hôm nay, SpaceX bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq. Người khổng lồ về tên lửa và AI này đã tung ra đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng lớn nhất từ trước đến nay vào hôm qua, khi họ huy động được 75 tỷ USD, định giá công ty ở mức 1,8 nghìn tỷ USD. Điều đó đã biến Elon Musk, người sáng lập công ty, thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới. Cầu từ Phố Wall rất có thể sẽ đẩy mức định giá đó lên cao hơn. Khả năng phóng tên lửa với chi phí thấp của SpaceX hỗ trợ cho đơn vị vệ tinh đang phát triển mạnh mẽ của họ là Starlink, nơi cung cấp khoảng 60% doanh thu của công ty vào năm ngoái. Musk khẳng định rằng công ty sẽ lớn hơn rất nhiều bằng cách vận hành các chùm trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo để hỗ trợ cho xAI, phòng thí nghiệm AI của ông.
Những người hoài nghi phản bác rằng các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo – và những tên lửa Starship khổng lồ cần thiết để đưa chúng lên – đều là những công nghệ còn non trẻ. xAI đang đốt tiền và là một dự án phô trương của Musk, người đang kiểm soát hội đồng quản trị. Các thị trường chứng khoán đang biến động mạnh do cuộc chiến ở Iran và tình trạng lạm phát gia tăng. Hãy chuẩn bị cho một chặng đường đầy sóng gió.
Những rắc rối xoay quanh chi tiêu quốc phòng của Anh
Hôm qua, Bộ trưởng Quốc phòng Anh, John Healey, đã từ chức. Ông nói rằng kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng của chính phủ “thiếu hụt rất nhiều” so với những gì lực lượng vũ trang cần. Ông viện dẫn dự thảo mới nhất của kế hoạch đầu tư quốc phòng, một tài liệu bị trì hoãn từ lâu, đề ra mức chi tiêu cho vũ khí và các công nghệ khác trong thập kỷ tới. Thủ tướng Keir Starmer được cho là đã đề nghị thêm 13,5 tỷ bảng Anh (18 tỷ USD) cho quốc phòng trong 4 năm tới, thấp hơn nhiều so với yêu cầu 18 tỷ bảng Anh của Healey (và chưa bằng một nửa trong số 28 tỷ bảng Anh được cho là cần thiết để hiện thực hóa tầm nhìn của bản đánh giá quốc phòng chiến lược năm ngoái).
Sự thiếu hụt này là điều đáng xấu hổ đối với nước Anh, khi các đồng minh đang chạy đua tái vũ trang để đối mặt với sự hung hăng của Nga và một nước Mỹ bất hợp tác. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy uy quyền chính trị đang suy giảm của Starmer. Ông đang phải đối mặt với viễn cảnh bị thách thức quyền lãnh đạo, có thể ngay trong tháng này. Những lời buộc tội rằng ông đang thất bại trong việc bảo vệ đất nước càng tạo thêm cơ sở để những người nhà chỉ trích công kích ông.
Các điệp viên Mỹ bị đẩy vào bóng tối
Công việc của các điệp viên Mỹ có thể sắp trở nên khó khăn hơn. Các cơ quan tình báo Mỹ từ lâu đã dựa vào Mục 702 của Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài để buộc các công ty giao nộp dữ liệu về những người bị tình nghi ở nước ngoài. Mục 702 của FISA hiện đang đến hạn gia hạn. Nếu Quốc hội không đồng ý gia hạn đạo luật này vào hôm nay, điều khoản này sẽ hết hiệu lực.
Những người ủng hộ tự do dân sự không thích biện pháp này vì quyền hạn rộng lớn của nó, phạm vi ngày càng tăng của các công ty thuộc diện áp dụng, và khả năng truy vấn cơ sở dữ liệu của FBI. Hơn nữa, Quốc hội đang rất tức giận vì Donald Trump đã bổ nhiệm Bill Pulte, một người trung thành nhưng thiếu năng lực, vào vị trí giám sát toàn bộ các cơ quan tình báo Mỹ. Hôm qua, Tổng thống đã có lựa chọn mới là Jay Clayton, cựu chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch – nhưng sự nhượng bộ của ông có thể đã đến quá muộn. Vẫn có thể đạt được một gói giải pháp tạm thời, và ngay cả khi không đạt được thỏa thuận nào, một số hoạt động thu thập tình báo đã được cấp phép từ trước sẽ vẫn tiếp tục cho đến mùa xuân năm sau. Nhưng các điệp viên Mỹ sau đó có thể sẽ phải hoạt động trong bóng tối.
Di sản của một nhà soạn nhạc vĩ đại
Phiên bản năm nay của Lễ hội Aldeburgh – khai mạc vào hôm nay – diễn ra đúng 50 năm sau cái chết của người đồng sáng lập lễ hội, Benjamin Britten, có lẽ là nhà soạn nhạc người Anh vĩ đại nhất trong thời kỳ cận đại. Ông là bậc thầy trong nhiều thể loại âm nhạc, từ opera (“Peter Grimes”), hợp xướng (“War Requiem”) đến các ca khúc (“Serenade for Tenor, Horn and Strings”). Người đảm nhiệm phần giọng nam cao trong những buổi công diễn đầu tiên của nhiều tác phẩm do Britten sáng tác là Peter Pears, người bạn đời của ông và cũng là một đồng sáng lập khác của Lễ hội Aldeburgh. Dù mang dấu ấn hiện đại rõ rệt, âm nhạc của Britten phần lớn tránh phong cách vô điệu tính (atonality) vốn rất thịnh hành vào thời của ông.
Lễ hội – với trung tâm là một xưởng ủ mạch nha thời Victoria ở Suffolk – sẽ bao gồm các tác phẩm của Britten và nhiều chương trình khác, bao gồm các buổi biểu diễn vở opera “Pelléas et Mélisande” của Claude Debussy, và một buổi biểu diễn các bài hát lieder của Schubert do nữ danh ca soprano Lise Davidsen và nghệ sĩ piano James Baillieu thể hiện. Đúng với tinh thần của một sự kiện tưởng nhớ nhà soạn nhạc đã viết “The Young Person’s Guide to the Orchestra” (Cẩm nang dành cho người trẻ về dàn nhạc giao hưởng), lễ hội năm nay còn ra mắt một học viện mới, nơi sẽ tổ chức các lớp học chuyên sâu cũng như các buổi biểu diễn dành cho những nhạc công trẻ.
Nghiên Cứu Quốc Tế
SpaceX rung chuông khai mạc phiên giao dịch Nasdaq, đánh dấu màn ra mắt lịch sử với giá trị vốn thị trường 1,8 nghìn tỷ đô la.
Thế giới hôm nay 12/06/2026: TT Trump nói đạt được “thỏa thuận…” với Iran; SpaceX cất cánh ngoạn mục (The Economist)
Cập nhật chiến tranh Iran của New York Times: Ông Trump tuyên bố thỏa thuận sắp đạt được sau khi rút lại sự đe dọa tấn công.
Tin độc quyền: Chỉ huy lực lượng máy bay không người lái Ukraine muốn tách Crimea khỏi Nga.
Thông cáo báo chí về Đại Hội Việt Nam Quốc Dân Đảng 2026 tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn Hoa Kỳ
