Nhà hoạt động vì độc lập cho Tây Tạng Longa Rangzen đã qua đời sau khi tự thiêu ngay trước trụ sở Liên Hợp Quốc tại New York vào chiều hôm qua 2/7/2026.
Vụ tự thiêu này diễn ra vô cùng đột ngột và đau lòng, chấn động cộng đồng nhân quyền quốc tế.
Vào khoảng 6:30 chiều hôm qua (giờ địa phương), cảnh sát New York (NYPD) nhận được cuộc gọi khẩn cấp về một người đàn ông bị phỏng nặng gần góc đường East 43rd Street và Đại lộ số 1, ngay đối diện tòa nhà trụ sở Liên Hợp Quốc.
Ông Lobga Rangzen, 52 tuổi, một người tị nạn Tây Tạng làm nghề tài xế Uber tại New York, mang theo một lá cờ Tây Tạng lớn. Ông đặt máy quay phát trực tiếp (livestream) lên vỉa hè để truyền đi thông điệp kêu gọi độc lập và đoàn kết cho Tây Tạng, cắm lá cờ lên cột giao thông trước khi tự tưới xăng và châm lửa tự thiêu.
Trong video cho thấy ông đứng thẳng người suốt 50 giây, từ khi ngọn lửa bùng lên cho đến khi khuỵ xuống (FB không cho đăng video này).
Dù lực lượng an ninh đã dùng bình cứu hỏa dập lửa sau hơn 1 phút và đưa ông đi cấp cứu tại Bệnh viện Bellevue, ông đã qua đời vào khoảng 7:04 tối cùng ngày do vết bỏng quá nặng.
Các tổ chức của người Tây Tạng lưu vong và bạn bè của ông Rangzen cho biết nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hành động này là sự phẫn nộ trước “Luật đoàn kết sắc tộc” của Bắc Kinh.
Ông Rangzen thực hiện vụ tự thiêu đúng một ngày sau khi chính phủ Trung Quốc chính thức cho thi hành luật mới mang tên “Luật thúc đẩy tiến bộ và đoàn kết sắc tộc” (Ethnic Unity Law) vào ngày 1 tháng 7 năm 2026. Ông và các tổ chức nhân quyền coi đạo luật này là một chiến dịch “xóa sổ” cưỡng bức đối với bản dạng văn hóa, ngôn ngữ và tôn giáo của người Tây Tạng.
Khoảng 15 phút trước khi tự thiêu, ông Rangzen đã gọi điện video cho một người bạn và nói trong sự thất vọng: “Tôi nghĩ Trung Quốc sẽ không bao giờ chịu lắng nghe chúng ta nữa”.
Trước đó, ông vốn là một nhà hoạt động cộng đồng năng nổ, luôn có mặt trong mọi cuộc tuần hành ôn hòa tại New York.
Đại diện Chính phủ Tây Tạng lưu vong, ông Penpa Tsering, lãnh đạo cơ quan hành chính Tây Tạng tại Dharamshala (Ấn Độ), bày tỏ sự đau buồn sâu sắc trước sự hy sinh của ông Rangzen. Tuy nhiên, ông khẩn thiết kêu gọi người dân Tây Tạng lưu vong hãy trân quý mạng sống để tiếp tục cuộc chiến trường kỳ, tránh lặp lại các hình thức biểu tình cực đoan như vậy.
Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) lập tức phát đi tuyên bố kêu gọi Liên Hợp Quốc không được phớt lờ cái chết của ông Rangzen, đồng thời yêu cầu Bắc Kinh chấm dứt các chính sách đàn áp và cho phép các quan sát viên quốc tế tiếp cận độc lập vùng Tây Tạng.
Đây được ghi nhận là vụ tự thiêu đầu tiên của một nhà hoạt động Tây Tạng xảy ra ngay trên lãnh thổ Hoa Kỳ, đẩy hồ sơ tranh chấp nhân quyền Tây Tạng trở lại bàn nghị sự nóng bỏng của Liên Hợp Quốc.
Từ facebook
Trước sự tấn công dữ dội của máy bay không người lái Ukraine, Nga yêu cầu các doanh nghiệp tự vệ.
Chiến dịch gây sức ép của Mỹ đang cô lập Iran khỏi phần còn lại của thế giới.
Ông Trump bác bỏ thỏa thuận ngừng bắn với Iran, dự đoán sẽ có thêm các cuộc ném bom sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Tòa án Tối cao Mỹ cho phép chính quyền Trump sử dụng quy trình xác minh quốc tịch của cử tri.
Thế giới 25/09/2026: Donald Trump gặp Tập Cận Bình tại Nhà Trắng, hứa tạo ổn định; Thủ tướng Israel Netanyahu tại LHQ; Bitcoin đạt mức cao nhất; công ty AI Anh bị Mỹ mua lại. (The Economist)
